حواس ، دانش‌هاى متفاوتى را از محيط اطراف خود كسب مىكند . اين حقيقت در سخنان امامان اهل بيت عليهم السّلام نيز بازتاب يافته است . نويسنده مجمع البيان به نقل از امام باقر عليه السّلام آورده است : « پيش از نوح ، گروهى واحد از مردمان بر فطرت الهى مىزيستند كه نه هدايت شده و نه گمراه بودند ؛ پس خداوند پيامبران را فرو فرستاد . » « 1 » سياق آيه فطرت نه تنها مؤيد معنايى است كه از فطرت بيان كرديم ، بلكه فقط آن را برمىتابد . در آيات پيش از آن آمده است : « و از نشانه‌هايش اين كه همسرانى از جنس خودتان براى شما آفريد تا در كنار آنان آرامش يابيد ، و در ميانتان مودت و رحمت قرار داد ؛ در اين نشانه‌هايى است براى گروهى كه تفكر مىكنند ! و از آيات او آفرينش آسمانها و زمين ، و تفاوت زبانها و رنگهاى شماست ؛ در اين نشانه‌هايى است براى عالمان ! و از نشانه‌هاى او خواب شما در شب و روز است و تلاش و كوششتان براى بهره‌گيرى از فضل پروردگار ( و تامين معاش ) ؛ در اين امور نشانه‌هايى است براى آنان كه گوش شنوا دارند ! و از آيات او اين است كه برق و رعد را به شما نشان مىدهد كه هم مايه ترس و هم اميد است ( ترس از صاعقه ، و اميد به نزول باران ) ، و از آسمان آبى فرو مىفرستد كه زمين را بعد از مردنش به وسيله آن زنده مىكند ؛ در اين نشانه‌هايى است براى جمعيتى كه مىانديشند ! و از آيات او اين است كه آسمان و زمين به فرمان او برپاست ؛ سپس هنگامى كه شما را ( در قيامت ) از زمين فرا خواند ، ناگهان همه خارج مىشويد ( و در صحنه محشر حضور مىيابيد ) ! و از آن اوست تمام كسانى كه در آسمانها و زمين‌اند و همگى در

--> ( 1 ) . مجمع البيان : 2 / 306 - 307 ؛ التبيان : 2 / 195