در خوف خدا ، « ابن نواب » در كتابت ، « قاضى فاضل » در ترسّل ، « عماد كاتب » در جناس ، « ابن جوزى » در وعظ ، « اشعث » در طمع ، « ابو نصر فارابى » در نقل كلام حكماى قديم و معرفت آن كلام و تفسيرش ، « حسين بن اسحاق » در ترجمهء يونانى به عربى ، « ابن سينا » در فلسفه و علوم اوايل ، « امام فخر رازى » در اطّلاع به همهء علوم ، « سيف آمرى » در تحقيقات ، « نصير طوسى » در مجسطى ، « ابن هيثم » در رياضى ، نجم الدين كاشى » در منطق ، « ابو على معرّى » در اطّلاع بر لغت عربى ، « ابو العينا » در اجوبهء مسكنه ، « مزيد » در بخل ، « قاضى احمد بن ابو داود » در مروّت و حسن قضا ، « ابن معتزّ » در تشبيه ، « ابن رومى » در تطير ، « صولى » در شطرنج ، « ابو محمد غزالى » در جمع بين معقول و منقول ، « ابو وليد بن رشيد » در تلخيص كتب قدماى فلسفه و طب ، « محيى الدين بن عربى » در علم تصوّف . 1189 - خيال و بيدارى روايت شده : شخصى به معشوقهء خود نوشت : خيال خود را بگو شبى به خوابم آيد . معشوقه در جواب نوشت : دو زر سرخ مرا بفرست تا خود ، در بيدارى پيش تو آيم . 1190 - در رؤيا قوّهء مخيّله در رؤيا مستقل نيست . احتياج به قوّهء مفكّره و حافظه و ديگر قواى عقلى دارد ؛ چنان‌چه كسى در خواب ديد ، شيرى بر وى حمله آورده ، وى را درهم شكند . قوّهء مفكّره ماهيت و حقيقت سبع ضارّه و قوّهء ذاكره ، شكنندگى و قوت و تغلب آن و قوّهء حافظه ، حركات و هيأت آن را درك و مخيّله هم به واسطهء اين سه قوا ، مجموع را دانسته و مخيّل مىدارد . 1191 - امر در خواب يا بيدارى « صفدى » گفته : فقها در اين‌كه حضرت نبوى صلّى اللّه عليه و إله كسى را در خواب به امرى مأمور دارد ، عمل بدان لازم است يا نه ، مناظره نموده ، گفته‌اند : اگر همان امر ، امرى است موافق امر بيدارى ، در عمل بدان خلافى نيست و اگر خلاف امر بيدارى است ، پس بنگر كه اگر حضرت نبوى صلّى اللّه عليه و إله را به اوصاف منقول و شمايل و خصايلى كه داشته در خواب ديده ، خوابش راست و از جملهء تعارض امرين و عمل در آن به ارجح بايد كرد . چه امر بيدارى كه غير محتمل و منصوص است ، ارجح از خواب است . پس لازم است كه عمل به امر بيدارى كرده نه منامى .