جهنّم پخش كنند ، رنج آتش از يادشان برد . اين خزانه‌ها ، ويژهء ساعاتى است كه در آن به طاعت خداوند مشغول بوده است . سپس خزانه‌هاى ديگرش بگشايند ، بدبوى و ترس‌آور و هنگام ديدن آن‌ها ، چنان به جزع افتد كه اگرش بين بهشتيان پخش كنند ، نعمت‌هاى بهشتى بر ايشان مكدّر شود ؛ اين خزانه‌ها ويژهء ساعاتى است كه در آن به معصيت خداوند مشغول بوده است . سپس خزانه‌هاى ديگرى بهرش بگشايند كه آن‌ها را از بد و خوب خالى يابد . آن‌ها ويژهء ساعاتى است كه در آن‌ها خفته يا به كارى از جملهء مباهات دنيا مشغول بوده است و با ديدن آن‌ها ، به دريغ و افسوسى وصف‌نشدنى دچار شود كه چرا با وجود توانايى از انباشتن آن‌ها از حسنات ، غفلت كرده است و از اين‌روست كه خداوند فرموده است : ذلِكَ يَوْمُ التَّغابُنِ . « 1 » 1135 - جنّ صاحب « كشّاف » گفته : إِنَّهُ يَراكُمْ هُوَ وَ قَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لا تَرَوْنَهُمْ « 2 » دليل بر آن است كه جن بر انس ظاهر نمىشود . اگر كسى بگويد جنّ را ديده‌ام ، محض دروغ و از خرافت و بىعقلى است . « امام فخر رازى » در « تفسير كبير » ، ردّ قول صاحب « كشّاف » نموده و گفته : اين آيه را دليل محجوبيت جنّ از انس نمىتوان گفت ؛ چه حضرت رسالت پناه صلّى اللّه عليه و إله و بعضى از اوليا جنّ را ديده و بر بسيارى از انسان‌ها نيز مرئى مىشوند . قاضى « ناصر الدين بيضاوى » نيز تقويت قول « امام فخر رازى » نموده است . « 3 » 1136 - هميّت حتى م أنت بما يلهيك مشتغل ؟ * عن نحج قصدك من خمر الهوى ثمل ؟ تمضي من الدهر بالعيش الذميم إلى * و أنت منقطع و القوم قد وصلوا و تدعي بطريق القوم معرفة * كم ذا التواني و كم يغري بك الأمل فإنهض إلى ذروة العلياء مبتدرا * عزما لترقي مكانا دونه رجل فإن ظفرت فقد جاوزت مكرمة * بقاؤه ببقاء اللّه متّصل

--> ( 1 ) . سورهء تغابن ، آيهء 9 ( . . . روز حسرت و زيان است . . . ) . ( 2 ) . سورهء اعراف ، آيهء 27 . ( . . . بىشك او و گروهش از آن‌جا كه آنها را نمىبينيد شما را مىبينند . . . ) . ( 3 ) . الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل ، ج 2 ، ص 98 .