* در باب آيهء فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ : « 1 » مسدّد از يحيى از عمر بن ابو بكر ، از ابو رجاء از عمران بن حصين روايت مىكند كه گفت : چون آيهء متعه در كتاب خدا نازل شد ، ما برطبق آن به همراه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله عمل مىكرديم و آيه‌اى بر تحريم آن نازل نشد و نيز رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله تا انتهاى عمر از آن نهى نكرد . ليكن مردى به خواستهء خود آن‌چه خواست گفت . ابو عبد اللّه گفت : آن مرد ، عمر بود . « 2 » * در باب آيهء وَ إِذا رَأَوْا تِجارَةً أَوْ لَهْواً : « 3 » حفص بن عمرو و خالد بن عبد اللّه بن حصين ، از سالم بن ابى جعده و از ابى سفيان و از جابر بن عبد اللّه روايت مىكند : روز جمعه‌اى را ما نزد رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله بوديم كه قافله‌اى وارد شد . همگان رفتند به جز دوازده نفر . پس اين آيه نازل شد : « وَ إِذا رَأَوْا تِجارَةً أَوْ لَهْواً » . « 4 » * در باب آيهء وَ إِذْ أَسَرَّ النَّبِيُّ إِلى بَعْضِ أَزْواجِهِ « 5 » على از سفيان ، از يحيى بن سعيد ، از عبيد بن حنين ، از ابن عباس روايت مىكند كه گفت : مىخواستم از عمر بپرسم كه آن دو زنى كه راز بستهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله را گشودند ، كه بودند ؟ هنوز سخن به پايان نبرده بودم كه گفت : عايشه و حفصه . « 6 » * باب گفتار نبى صلّى اللّه عليه و إله : « قوموا عنى » : ابراهيم بن موسى ، از هشام بن معمر و نيز عبد الله بن محمد ، از عبد الرزاق روايت مىكنند كه معمر ، از زهرى ، از عبيد الله بن عبد الله بن عباس روايت مىگفتند كه چون رسول معظم خداى صلّى اللّه عليه و إله را زمان احتضار فرا رسيد ، در خانه كسانى بودند كه از جملهء ايشان عمر بن خطاب بود . حضرت فرمود : بياييد تا براى شما چيزى بنگارم كه پس از گمراه نشويد . عمر آن‌گاه گفت : بر نبى درد چيره شده است و نزد شما قرآن هست و آن ما را بس . پس اهل خانه به اختلاف افتادند و به مجادله پرداختند . گروهى گفتند نزديك بياييد تا رسول خدا برايتان سند مصونيت از گمراهى را بنگارد و گروهى آن‌چه عمر گفت تكرار كردند و چون ياوه و اختلاف نزد حضرت بالا گرفت ، حضرت فرمودند : « قوموا عنى » ، از نزد من برخيزيد . عبيد اللّه

--> ( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 196 . ( . . . هركه بعد از فراغ از عمره به حجّ پرداخت . . . ) . ( 2 ) . صحيح بخارى ، ج 5 ، ص 158 . ( 3 ) . سورهء جمعه ، آيهء 11 ( و هنگامى كه دادوستد يا سرگرمىاى ديدند . . . ) . ( 4 ) . صحيح بخارى ، ج 1 ، ص 225 . ( 5 ) . سورهء تحريم ، آيهء 3 ( و آن‌گاه كه پيامبر با يكى از همسرانش سخنى را به راز گفت . . . ) . ( 6 ) . صحيح بخارى ، ج 6 ، ص 70 .