و قتلته و به علىّ كرامة * فله الحشى و له الفؤاد بأسره عهدي به ميتا كأحسن نائم * و الحزن يسفح أدمعي في حجره * * * او را كشتم در حالتى كه نزد من منزلتى داشت . دل و وجود من فداى او باد . كشتهء او چونان نيكو خفته‌اى بود و اندوه اشك من را در دامن او مىريزد . 423 - هندسه « شيخ بهاء الدين » - عليه الرّحمه - دو برهان مختصر از بهر مساوات زواياى سه‌گانهء مثلث با دو قائمه آورده ؛ برهان اول : « ا ب ج » را يك مثلث فرض مىكنيم . از نقطهء « ا » تا « د » خطّى كه خطّ « ب ج » را موازى باشد ، اخراج نماييم . پس گوييم : دو زاويهء « د ا ب » و « ج ب ا » دو قائمه‌اند ، چه از يك طرف خط قاطع دو زاويهء داخلىاند و دو زاويهء « د ا ج » و « ا ج ب » نيز مساويند ، چه هر دو متبادل مىباشند . پس مجموع زواياى « ج » و « ا » و « ب » مساوى دو قائمه‌اند و اين چيزى است كه ما مىخواستيم . از معلّم ثانى « ابو نصر فارابى » از برهان مساوات سه زاويهء مثلث با دو قائمه سؤال نمودند ، گفت : از شش قائمه ، چهار را كم كنى ، دو باقى مىماند . در بيان برهان وى مىتوان گفت : مثلا ضلع « ب ج » از مثلث « ا ب ج » تا « د » اخراج گرديد و « ب ا » نيز تا « ح » گذشت . در شكل 13 « اولى الاصول » ، برهان آورده‌اند كه : چون خطّى واقع بر خطّى شود در دو طرف آن يا دو قائمه يا دو زاويه كه مساوى دو قائمه‌اند ، حادث گردند ، پس زواياى شش‌گانه‌اى كه حادث گردند مساوى شش قائمه مىباشند . چنان‌كه از نقطهء « ا » خط « ا ر » را كه موازى با « ب ج » باشد ، اخراج كنيم . دو زاويهء داخلى « ه ج ا » و « ر ا ج » مطابق شكل 29 « اولى الاصول » چون دو قائمه‌اند و دو زاويهء « د ب ا » و « ح ا ر » نيز به سان دو قائمه مىباشند . چه زاويهء « د ب ا » با زاويه « ب ا ر » متبادلند ، مساوى يكديگر آيند و زاويهء « ح ا ر » با زاويهء « ا ب ج » مساوى است ؛ زيرا كه داخل و خارج‌اند . پس از اين شش قائمه كه چهار كم شود ، زواياى سه‌گانه‌اى كه مساوى دو قائمه‌اند ، باقى ماند . « محقّق طوسى » در بيان مصادره در اول كتاب گفته : « چون دو عمود متساوى بر يك خطّ قائم و طرفين دو عمود را به خطّ ديگر وصل كنيم ، دو زاويه‌اى كه در بين حادث شوند ، متساوى مىباشند . مثلا عمود « ا ب » و عمود « ج د » كه متساوىاند بر خط « ب د » قائمه و « ا ج » را كه طرف ديگر دو عمود است ، به خطّ ديگر وصل نموديم ، زاويهء « ب ا ج » و زاويهء « د ج ا » حادث گرديد .