قاضى و حكيم عماد الدين محمود رشته‌هاى گوناگون علوم را فراگرفت . « 1 » شيخ در ادب عربى و فارسى ، دانشهاى دينى و بعضى از دانشهاى عقلى به‌ويژه رياضى و هيأت و نجوم مهارتى حاصل كرد و چنان كه گفتيم به همراه پدر بزرگوارش چندى در قزوين و اصفهان و مشهد به سر برد . آنگاه به همراه خانواده به حج رفت و از آن سفر به همراه مادرش به قزوين بازگشت از آن پس سفرهاى ديگرى آغاز كرد ، چندى در مشهد تحصيلات خويش را ادامه داد و مدّتى در هرات به منصب شيخ الاسلامى به جاى پدر نشست . سپس آذربايجان ، عراق ، آسياى صغير ، سوريه و لبنان را سياحت كرد و بالاخره به ايران بازگشت و از آن پس در اصفهان ملازم و مقرّب درگاه شاه عبّاس شد . وى با عالمان مشهورى چون مير محمّد باقر داماد در اصفهان معاشرت داشت و چند مكتوب كه بين آن دو ردّوبدل شده موجود است . شيخ شاگردان بسيارى تربيت كرد كه از جمله آنها مىتوان به عزّ الدين حسين بن حيدر كركى ، شيخ جواد بن سعد اللّه معروف به فاضل جواد ، شاه محمود حسنى شيرازى ، محمّد بن احمد معروف به ابن خاتون ، سيد حسين بن سيد حسن موسوى ، شيخ محمّد تقى مجلسى ، ملا محسن فيض كاشانى ، محمّد صالح مازندرانى و نظام الدين بن حسين ساوجى و . . اشاره كرد . شيخ بهايى آثار و تأليفات فراوانى را در علوم مختلف ، خصوصا در اخبار و حديث تفسير ، اصول ، فقه ، ادعيه ، حكمت ، رياضيات و هيأت نجوم نگاشته است . تواناييهاى او در بحث و بررسيهاى علمى از همان دوران كودكى بر اطرافيانش آشكار بود . او در سيزده سالگى در سال 966 به كتابت رسائل عزّ الدين حسين در واجبات علمى و عملى پرداخت و در بيست و دو سالگى يعنى در سال 975 هجرى كتاب الفوائد الصمديه را در نحو تأليف كرد كه تاكنون در حوزه‌هاى علميه مورد استفاده طلّاب و دانش‌پژوهان قرار دارد . او چند كتاب و رساله در هيأت و نجوم ، حساب و اسطرلاب دارد كه مهمتر از همهء آنها « خلاصة الحساب » است . اين نگاشته را شيخ به زبان عربى در موضوع حساب و هندسه ، جبر و مقابله و بعضى از مباحث ديگر طرح كرده است .

--> ( 1 ) / عالم‌آراى عباسى ، 519 / 1 .