اقرب به ابعد با عدم او ، و در اينحال معتق در حكم عدم است . و همچنين [ 1 ] خلاف است در آنكه هر گاه معتق كافر باشد و بگريزد و به‌دار حرب برود و او را بگيرند و بنده كنند و او فرزندى داشته باشد آنگاه غلامىكه معتق آزاد كرده بود بميرد ، بعضى گفته‌اند كه : در اين صورت ولد معتق ميراث از او نمىبرد بلكه تعلّق به بيت‌المال دارد ، و بعضى برآنند كه ميراث مىبرد ، چه معتق در اين صورت در حكم معدوم است و ديت مقتول را كسى مىبرد كه وارث مال است . و بعضى از مجتهدين منع قرابت مادرى كرده‌اند . [ 2 ] و بعضى از ايشان منع خواهران پدرى كرده‌اند . چهارم : لعان كردن ، چه بعد از لعان زن و شوهر از يكديگر ميراث نمىبرند و فرزندى كه به سبب انكار او لعان واقع شده او از پدر و پدر از او ميراث نمىبرند امّا او از مادر و مادر از او مىبرد ، و فرزندان او از او ميراث مىبرند ، و خويشان مادرى و زوج و زوجه ميراث مىبرند . و در بعضى از روايات [ 3 ] وارد شده كه : او از خال ميراث [ 4 ] نمىبرد ، امّا خال از اوميراث مىبرد « 1 » اقرب آن‌است‌كه هردو ميراث مىبرند . و اگر پدر بعد از لعان‌اعتراف به‌فرزندى اوكند فرزند از پدر ميراث مىبرد اما پدر از او ميراث نمىبرد . و آيا در اين صورت خويشان پدر از او ميراث مىبرند ؟ در آن خلاف است . [ 5 ]

--> [ 1 ] - مراعات احتياط خوب است . ( تويسركانى ) [ 2 ] قول به منع اقرباء مادرى خالى از قوّت نيست و احتياط خوب است . ( تويسركانى ) * البّته ترك احتياط نخواهند نمود . ( صدر ) * اين قول اقوى است ، بلى در ماعداى برادر و خواهر مادرى از متقرّبين به مادر حكم خالى از اشكال نيست مراعات احتياط شود . ( نخجوانى ، يزدى ) [ 3 ] در مورد ورود روايات ترك احتياط را ننمايند . ( صدر ) [ 4 ] مراعات احتياط بالنّسبه به ارث بردن از خال و اقرباء امّ مطلوب است . ( تويسركانى ) [ 5 ] اقوى اين‌است‌كه خويشان پدر از اوارث نمىبرند و او نيز از آنها ارث نمىبرد . ( تويسركانى ) * اظهر اين است كه نمىبرند . ( دهكردى ، نخجوانى ، يزدى ) ( 1 ) تهذيب 9 : 341 ، حديث 1226 . وسائل 26 : 267 ، حديث 4 .