الشيخ البهائي العاملي
842
جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )
قليل باشد ، پس اگر مال نباشد چون سرگين نجس داخل نيست . و آيا تفسير مال به حبّهء گندم جايز است يا نه ؟ در آن خلاف است ، چنانچه مذكور شد . [ 1 ] سوم : اقرار به اسماى اجناس چون زيت و ذهب و فضّه ، و قول قول مقِرّ است در تفسير اينها با قسم . [ 2 ] چهارم : اقرار به صيغهء جمع ، و آن را حمل مىكنند بر سه يا بيشتر . و اگر گويد كه : من از اين اقرار دو مىخواستم كه اقلّ جمع منطقى است ، در آن خلاف است ، اقرب آن است كه قبول مىكنند با قسم . [ 3 ] پنجم : اقرار به صيغهء عدد چون صد و هزار ، و تفسير آن تعلّق به مقرّ دارد و اگرچه تفسير به حبّهء گندم [ 4 ] كند . ششم : ابهام در صله ، چون : « لَهُ عَلَيَّ مِنْ واحِدٍ الى عَشَرَةٍ » يعنى فلانى راست برمن از يك تا ده ، چه اين احتمال هشت دارد و احتمال ده و نُه دارد و احتمال پنجاه و پنج « 1 » نيز دارد . هفتم : ابهام در وصف ، چون : « لَهُ عَلَيَّ دِرْهَمٌ ناقِصٌ » و همچنين اگر گويد : « لَهُ عَلَيَّ مالٌ عَظيْمٌ جَليْلٌ نَفيْسٌ » . هشتم : ابهام در جزو چون نصف مثلًا ، و تفسير مىكنند به نصف آنچه متموّل
--> [ 1 ] ظاهر كلام سابق ترجيح عدم جواز بود . ( صدر ) [ 2 ] قسم احوط است . ( تويسركانى ) * التزام به قسم مشكل است . ( صدر ) * * يعنى قسم بر نفى ازيد هرگاه نزاع در تعيين مقدار باشد يا بر نفى آنچه مقرّله ادّعا كند هرگاه نزاع در تعيين شخص يا نوع يا صنف باشد . ( نخجوانى ، يزدى ) [ 3 ] احوط عدم قبول است . ( تويسركانى ) * گذشت كه التزام به قسم مشكل است . ( صدر ) [ 4 ] حبّه گندم بعيد است مگر به قرائن خاصّه . ( صدر ) ( 1 ) جمع عدد 1 + / 2 + / 3 + / 4 + / 5 + / 6 + / 7 + / 8 + / 9 + / 10 / 55 .