الشيخ البهائي العاملي
84
جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )
و اگر خرگوش يا روباه يا گوسفند يا خوك يا سگ يا گربه در چاه بميرد چهل دلو بكشند . و همچنين اگر بول مرد در چاه بريزد . و اگر گنجشكى در چاه بميرد يك دلو بايد كشيد . و هرآبىكه مضاف باشد - مثل گلاب و عرق بيدمشك و غيره - به مجرّد رسيدن نجاست به او نجس مىشود اگرچه ده كُر باشد . و وضو و غسل [ 1 ] به آن صحيح نيست نزد جميع مجتهدين ، مگر ابن بابويه كه او تجويز وضو ساختن و غسل كردن به گلاب كرده « 1 » و باقى مجتهدين تجويز نكردهاند . دوم از پاك كنندهها زمين است [ 2 ] : كه زير كفش و ته پاها را طاهر مىسازد ، و اگر پاى شخصى را بريده باشند و بهجاى پا از چوب چيزى ساخته باشد زير آن چوب را نيز طاهر مىسازد [ 3 ] . سوم از پاك كنندهها آفتاب است [ 4 ] : كه طاهر مىسازد زمين نجس را و حصير و بوريا [ 5 ] را هر گاه نجس باشد وخشك سازد ، و همچنين طاهر مىسازد هرچه قابل نقل و تحويل نباشد مثل درخت و ميوه كه
--> [ 1 ] - اين حكم ديگرى است از براى آب مضاف ، و تفريع بر نجاست آن نيست ، والّا كلام فاسدميشود ، خوب بود بفرمايد : و وضوء و غسل هم به آب مضاف صحيح نيست . ( دهكردى ) [ 2 ] احوط اقتصار است بر آن جائى كه نجاست از راه رفتن بر زمين نجس حاصل شده باشد ، نه از خارج . ( يزدى ) [ 3 ] محل تأمّل است . ( خراسانى ) * محلّ تأمّل است ، احوط عدم الحاق است . ( نخجوانى ) * خالى از اشكال نيست . ( يزدى ) [ 4 ] در مطهّر بودن آفتاب اشكال است ، پس احتياط در غير مورد حرج سبيل نجات است چنانچه در سابق مذكور شد . ( كوهكمرهاى ) [ 5 ] در طاهر ساختن آفتاب غير از زمين و ديوار و بام را اشكال است . ( خراسانى ) * در حصير و بوريا محلّ تأمّل است . ( دهكردى ، صدر ) ( 1 ) من لا يحضره الفقيه 1 : 6 ، حديث 3 .