الشيخ البهائي العاملي

824

جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )

و بعضى از مجتهدين گفته‌اند كه : گناه صغيره نمىباشد بلكه همهء گناهان كبيره‌اند ، امّا نظر به يكديگر كرده بعضى از آنها صغيره‌اند « 1 » مثل آنكه نظر كردن به زنان اجنبيّه صغيره است نسبت به بوسيدن‌ايشان ، وبوسيدن ايشان صغيره است نسبت به زناكردن بديشان . [ 1 ] و اين قول خالى از قوّت نيست ، چه در حديث آمده كه : نگاه به خوردى گناه مكنيد ، بلكه نگاه به بزرگى كسى كنيد كه نسبت به او گناه واقع مىشود « 2 » . و در بعضى از احاديث آمده كه : هر گناهى عظيم است « 3 » . و همچنين عدالت به ترك مروّت [ 2 ] نيز زايل مىگردد [ 3 ] و آن هرچيزى است كه

--> [ 1 ] اين قول ضعيف است ، بلكه قول به اينكه كبيره هر گناهى است كه در نزد شارع مقدّس و در شريعت مقدّسه عظيم و بزرگ باشد و بگويند كه اين گناه بزرگى است خالى از قوّت نيست . ( تويسركانى ) * اين قول ضعيف است ، بلكه قول به اينكه كبيره هر گناهى است كه در نزد شارع مقدّس و در شريعت مقدّسه عظيم و بزرگ باشد و بگويند كه اين گناه بزرگى است خالى از قوّت نيست ، و بعضى احاديث معارض به اكثر عدداً واصحَّ سنداً و اوضح دلالةً است . ( صدر ) * اين قول خلاف كتاب و جمله‌اى از اخبار است و اظهر اين است كه كبيره آن است كه يا در اخبار معتبره آن را كبيره شمرده باشند ، يا در كتاب يا سنّت وعدهء نار بر آن شده باشد ، يا براى آن عقاب ذكر شده باشد يا آن را اكبر شمرده باشند از آنچه كبيره بودن آن ثابت است ، يا در نظر عقل و اهل شرع بزرگ باشد ، يا آنكه معصيت بودن آن معلوم باشد و شهادت مرتكب آن مقبول نباشد . ( يزدى ) [ 2 ] ترك مروّت هرگاه دلالت بر بى عقلى و سبكى عقل و تفضيح و هتك آبرو نشود ، عدالت رازايل نمىكند . ( تويسركانى ) [ 3 ] اگر ارتكاب آن كاشف از بى مبالاتى در دين باشد والّا معلوم نيست . ( يزدى ) ( 1 ) شيخ مفيد ، مصنّفات 4 : 83 . شيخ طوسى ، عدّه 1 : 359 . ابن ادريس ، سرائر 2 : 117 و 118 . شيخ طبرسى در مجمع البيان 3 : 38 به ابن عبّاس و اصحاب نسبت داده است . ابن برّاج ، مهذّب 2 : 556 . ( 2 ) كراجكى ، كنزالفوائد 1 : 55 . وسائل 15 : 313 ، حديث 13 . ( 3 ) كافى 3 : 450 ، حديث 31 . وسائل 15 : 322 ، حديث 5 .