و مويزى كه در طعام كنند حلال است [ 1 ] برقول اصحّ . و اگر شراب سركه شود حلال مىشود ، خواه به علاج باشد - چون نمك انداختن - و خواه بىعلاج ، و خواه آن چيزى كه به سبب آن شراب سركه مىشود و در آن مستهلك شود و خواه نشود . امّا اگر چيزى نجس در شراب اندازند يا كافرى دست به آن رساند آنگاه سركه شود پاك نمىشود . و اگر آن مقدار سركه در شراب ريزند كه آن را مستهلك گرداند يا آنقدر شراب باشد كه سركه را مستهلك سازد حلال نمىشود . و بعضى از مجتهدين گفته‌اند كه : هرگاه اندك شرابى در سركه ريزند استعمال آن جايز نيست [ 2 ] تا آنكه آن شراب سركه شود . [ 3 ] « 1 » دوم : خونى كه از ذبح كردن حيوان آيد حرام است ، خواه خون جهنده داشته باشد و خواه نداشته باشد چون خون كيك و غير آن . و در حلال بودن خون دل ميانهء مجتهدين خلاف است . سوم : بول [ 4 ] از هرحيوانى كه باشد حرام است خواه گوشت او را خورند و خواه نخورند و خواه از اعيان نجسه باشد چون سگ و خوك و خواه از غيرآن چون شير و پلنگ ، سواى بول شتر جهت شفا . و بعضى از مجتهدين بول حيوانى كه گوشت آن را خورند جايز مىدانند « 2 » . و همچنين حرام‌است منىّ هرحيوانى و غيرآن از اعيان نجسه .

--> [ 1 ] اگر بجوشد يا علم به جوش آمدن او نباشد . ( صدر ) [ 2 ] عبارت خالى از اختلال نيست ، مراد اين است كه قائل شده‌اند به حلّيت بعد از سركه شدن و حال‌آنكه مشكل‌است چون به‌ريختن‌شراب سركه نجس شده پيش از استحالهء شراب . ( يزدى ) [ 3 ] احوط اجتناب است از چنين سركه . ( تويسركانى ) [ 4 ] فضلهء طيور مطلقاً و بول طير غير خفّاش اقوى طهارت است و احوط اجتناب است سيّمادر صلات و نحو آن و امّا بول خفّاش اقوى اجتناب است و خفاش در عرف عجم شب پره و شب كور را مىگويند . ( نخجوانى ) ( 1 ) شيخ طوسى ، نهايه 3 : 113 . علّامهء حلّى ، مختلف 8 : 347 و 348 . ( 2 ) سيّدمرتضى ، انتصار : 424 . ابن ادريس ، سرائر 3 : 125 . محقّق ، مختصر نافع : 246 .