فصل سوم در آنچه تعلّق به لعان كردن دارد بدان‌كه بيست امر تعلّق به لعان كردن دارد : دوازده امر واجب ، و هشت امر سنّت . امّا دوازده امر واجب : اوّل [ 1 ] : واقع گردانيدن لعان در حضور امام يا حضور كسى كه امام او را نصب كرده باشد جهت حكم كردن ميان خلايق يا جهت لعان كردن به خصوص ، و اگر شوهر و زن [ 2 ] در لعان كردن به حضور يكى از مجتهدين راضى شوند جايز است و اگر چه امام يا نايب امام [ 3 ] موجود باشند . دوم آنكه : شهادت را به‌طريقى كه مذكور شد بگويند ، پس اگر به جاى « اشْهِدُ » « أَحْلِفُ » يا « اقْسِمُ » يا « شَهِدتُ باللَّهِ » بگويد لعان واقع نمىشود . سوم آنكه : لفظ « اللَّه » را بگويد ، پس اگر آن را به « رَحْمن » يا « رَحيْم » بدل كند لعان نيست ، و همچنين اگر بعضى از كلمات آن را بگويد و بعضى را نگويد . چهارم آنكه : لفظ « لعن » و « غضب » را به لفظى كه دلالت برمعنى آنها كند بدل نكند ، پس اگر چنان كند لعان واقع نمىشود . پنجم آنكه : در هرمرتبه كه مرد شهادت را ذكر مىكند بايد كه بگويد كه : فرزندى كه از اين زن بهم رسيده از من نيست ، امّا برزن ذكر خلاف آن لازم نيست . ششم آنكه : لفظ « صدق » و « كذب » را به‌طريقى كه مذكور شد بگويند پس اگر گويند كه : « انيْ لَصادق » يا « لَكاذب » يا مانند آنها يا بگويد : « من الصادقين » يا « من الكاذبين » و لام تأكيد را برآن داخل نسازند لعان واقع نمىشود . هفتم آنكه : آنچه مذكور شد از شهادت و لعن و غضب به لفظ عربى بگويند با

--> [ 1 ] - بنابرقول معروف بين الاصحاب كه حكومت منصب امام عليه السلام يا نايب خاصّ يا عامّ است . ( تويسركانى ) [ 2 ] محتاج به مراجعه است . ( صدر ) [ 3 ] با وجود امام عليه السلام يا نايب امام مشكل است . ( يزدى )