دوم سنّت : و آن وقتى است كه خوف زنا نباشد و قادر بر نفقه و مَهر باشد . سوم حرام : چون زياده بر چهار زن آزاد و دو كنيز به عقد [ 1 ] درآوردن مرد آزاد را ، و زياده بر دو زن آزاد و چهار كنيز خواستن بنده را ، و نكاح [ 2 ] كردن سنّى [ 3 ] و كافر زن مسلمان را . چهارم مكروه : و آن وقتى است كه نفس او مشتاق نباشد و عاجز از نفقه باشد بر قول بعضى از مجتهدين « 1 » . پنجم مباح : و آن ما عداى چهار قسم مذكور است . و اقسام نكاح نظر به منكوحه نيز پنج است : اوّل واجب [ 4 ] : چون نكاح زن يا كنيزى كه بر ايشان ترسند از افتادن به زنا . دوم مستحبّ : چون نكاح خويشان جهت صلهء رحم . سوم حرام : چون نكاح زنانى كه بسبب رضاع و غير آن حرام شده باشند ، و همچنين زنان كافره [ 5 ] غير اهل كتاب ، و اهل كتاب را به عقد دوام [ 6 ] خواستن ، و نكاح جماعتى از زنان كه در ميان ايشان يكى از محرمان باشد چون مادر يا خواهر و مشتبه باشند ، چه

--> [ 1 ] - يعنى نكاح دائمى ، امّا به انقطاع و ملك هر چه بخواهد مانعى ندارد . ( دهكردى ) [ 2 ] و همچنين نكاحى كه سبب وقوع در محرّمى باشد . ( يزدى ) [ 3 ] اقوى جواز نكاح كردن سنّى است زن شيعهء اثنى عشريّه را و لكن احوط منع‌است . ( تويسركانى ) [ 4 ] اقوى عدم وجوب است در اين صورت نيز اگر چه احوط است . ( تويسركانى ) [ 5 ] عقد بر زن كافره باطل است ، خواه از اهل كتاب باشد مثل يهودى و نصرانى و مجوس يااين‌كه از مشركين و عبدهء اصنام و نحو اينها باشد ، بلى جايز است از براى او كه زنى كه از اهل كتاب باشد به عقد منقطع بگيرد او را لكن هرگاه زن مجوس باشد گرفتن او به عقد منقطع خالى از اشكال نيست ، هر چند كه جواز خالى از قوّت نيست ، بلى نكاح غير كتابيّه جايز نيست حتّى به ملك يمين و تحليل . ( نخجوانى ) [ 6 ] بنابر احوط ، لكن اقوى جواز نكاح كتابيّه است حتّى به عقد دوام و احوط ترك است حتّى در انقطاع ، بلى نكاح غير كتابيّه جايز نيست حتّى به ملك يمين و تحليل . ( يزدى ) ( 1 ) ابن حمزه ، وسيله : 289 . شيخ طوسى ، مبسوط 4 : 160