الشيخ البهائي العاملي

475

جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )

بيست و نهم : خريدن و فروختن دَيْن [ 1 ] و منفعت آن . سيم : خريدن و فروختن آزاد . سى و يكم : بيع بندهء گريخته [ 2 ] و مرغ در هوا . سى و دوم : بيع دَيْن به دَيْن . سى و سوم : سلم [ 3 ] و سلف خريدن گوشت و نان و آنچه وصف آن نتوان كرد . سى و چهارم : به زياده وكم خريدن و فروختن دو جنس متّفق كه به كيل و وزن در آيد . سى و پنجم : بيع ميوه‌ها پيش از آن كه ظاهر شود . و بعضى از مجتهدين [ 4 ] گفته‌اند كه : اگر زياده از يك سال باشد يا آن را با چيزى ديگر ضم كنند جايز است . [ 5 ] « 1 » و نيز [ 6 ] خريد و فروش پشمى كه برپشت حيوانات باشد ، تنها جايز [ 7 ] نيست . سى و ششم [ 8 ] : بيع سبزيها ، پيش از ظاهر شدن . سى و هفتم : بيع مزابنه ، و آن بيع ميوه و خرماست به آن ميوه و خرمايى كه از آن درخت باشد [ 9 ] سواى عريّه ، يعنى يك درخت خرمايى كه در خانه يا باغ داشته باشد ،

--> [ 1 ] عدم جواز بيع دين احوط است . ( تويسركانى ) * فروختن دين مانعى ندارد هرگاه آن‌را به غير دين بفروشد ، بلى بيع سلم پيش از حلول اجل جايز نيست . ( دهكردى ، يزدى ) [ 2 ] بيع بنده گريخته با ضميمه چيزى ديگر جايز است و احوط ترك است . ( تويسركانى ) [ 3 ] على الاحوط . ( تويسركانى ) [ 4 ] قول بعض مجتهدين اقوى است . ( تويسركانى ) [ 5 ] و اين قول خالى از قوّت نيست ، لكن اجتناب احوط است ، و اگر زياده از يك سال باضميمه فروخته شود احوط است . ( نخجوانى ) * قول آن بعض خالى از قوّت نيست . ( يزدى ) [ 6 ] على الاحوط . ( تويسركانى ) [ 7 ] با مشاهده بعيد نيست جواز . ( يزدى ) [ 8 ] على الاحوط . ( تويسركانى ) [ 9 ] بلكه جايز نيست بيع خرمائى كه بر درخت است به خرما ، هر چند از همان درخت نباشد . ( يزدى ) ( 1 ) ابن إدريس ، سرائر 2 : 360 . صيمرى ، غاية المرام 2 : 92 . فاضل مقداد ، تنقيح 2 : 104 .