فصل سوم در بيان آنكه جهاد كردن با چند فرقه و با كدام جماعت واجب است بدان‌كه سه طايفه‌اند كه قتال كردن با ايشان واجب است : طائفهء اوّل : حربى ، و ايشان دو گروه‌اند : گروه اوّل : مردان چندند كه غيرخداى را پرستش مىكنند ؛ چون آفتاب‌پرستان و ستاره‌پرستان و بت‌پرستان و غيراينها . گروه دوم : جماعتىاند كه هيچ‌چيز را پرستش نمىنمايند ، چون ملحدان و دهريان . و با اين هردو جماعت جهاد كردن درحال حضور امام واجب است تا آنكه مسلمان شوند ، و از اين دو طايفه جزيه قبول نمىتوان كرد . طائفهء دوم : اهل كتابند و ايشان نيز دو قوم‌اند : قوم اوّل : جماعتىاند كه كتابىدر دست دارند و پيغمبرى داشته‌اند چون جهودان كه تورات كتاب ايشان است و موسى كليم - عليه التحية والتسليم - پيغمبر ايشان . و نصارى كه انجيل كتاب ايشان است و عيسى عليه السلام پيغمبر ايشان . قوم دوم : آنان كه كتابى ندارند و پيغمبرى نداشته‌اند ، امّا به شبه كتابى و پيغمبرى قائل‌اند ، چون مجوسان كه مىگويند : كتابى موسوم به « ژند و پاژند » دارند و پيغمبرى « زردشت » نام‌داشته‌اند ، و در احاديث وارد شده كه ايشان كتابى داشته‌اند آن را سوخته‌اند ، و پيغمبرى داشته‌اند كه او را كشته‌اند ، و پيغمبر ايشان كتابى بديشان « 1 » [ 1 ] آورده بود كه به پوست دوازده هزار گاو نوشته بودند « 2 » . و جهاد با اين دو فرقه نيز واجب است تا آنكه مسلمان شوند ، يا جزيه قبول كنند با شرايط . شرايط جزيه دوازده شرط مىباشد : شرط اوّل : قبول نمودن جزيه است ، و آن مقدارى است كه امام يا نايب امام هرساله در آخر سال برسرهاى مردان عاقل بالغ اين دو طايفه اگرچه پير و لنگ و زمين‌گير باشند يا برزمين‌هاى ايشان مقرّر فرمايد . و ميانهء مجتهدين خلاف است كه آيا بنده جزيه مىدهد يا نه ؟ اقرب آن است كه نمىدهد . و بعضى از مجتهدين فرق كرده‌اند ميانهء بندهء يهودى كه مِلك مسلمان باشد

--> ( 1 ) براى آنان . ( 2 ) كافى 3 : 567 ، حديث 4 ، وسائل 15 : 126 ، حديث 1 .