باشد [ 1 ] پس برپسر بزرگتر واجب است كه آن‌را قضا كند . و اگر ميّت دو پسر داشته باشد كه سال يكى بيشتر باشد و سال يكى كمتر ، امّا آنكه سال او كمتر است بالغ شده باشد بعضى از مجتهدين برآنند كه قضا برآن‌كس است كه بالغ است « 1 » . امّا اصحّ آن است كه قضا برآن‌كس است كه سال او بيشتر است . و اگر هردو در سنّ برابر باشند هريك نصفى قضا كنند اگر عدد قضا جفت باشد ، و اگر طاق باشد قضاى يك روز آن واجب كفائى است ، يعنى هركدام كه آن روز را قضا كنند از ديگرى ساقط مىشود ، پس اگر هردو آن روز را روزه بدارند و بعد از پيشين مقارن هم افطار نمايند كفّارهء آن [ 2 ] نزد بعضى از مجتهدين واجب كفائى است ، و بعضى [ 3 ] برآنند كه بر هردو بالسويّه واجب [ 4 ] است . پنجم از روزه‌هاى واجبى : آن است كه به نذر يا عهد يا سوگند واجب شود ، و اين بردو قسم است : مطلق و معيّن . مطلق آن است كه : نذر كند كه يك روز روزه بدارد و تعيين زمان و مكان ننمايد . معيّن‌بر سه قسم است : اوّل : تعيين زمان كند مثل روزهء اوّل ماه رجب . دوم : تعيين

--> [ 1 ] - هر گاه فوت به سبب سفر باشد با عدم قدرت ميّت بر قضاء نيز قضاء آن واجب است بر پسر . ( يزدى ) [ 2 ] احوط اگرنگوئيم اقوى دادن هريك است مستقلّاً ، ومحتمل‌است سقوط كفّاره از هردو ، پس‌محتملات در مسألهء چهار است ، و اگر يكى پيش از ديگرى افطار كند اخيرى بايد كفّاره بدهد على الاظهر امّا آنكه اوّل افطار كرده محتمل است ثبوت بر او و سقوط از او و قبول احوط است اگر اقوى نباشد ، پس مقارن و غير او فرق ندارد در نظر حقير . ( مازندرانى ، نخجوانى ) * بر تقدير ثبوت كفّاره در قضاء از غير احوط اين است كه هر يك يك كفّاره بدهند و ظاهراً فرق نيست ما بين اين كه مقارن هم افطار كنند يا احدهما سابق باشد . ( دهكردى ، كوهكمره‌اى ، يزدى ) [ 3 ] اين قول احوط است . ( تويسركانى ) * فرمايش اين بعض احوط است . ( صدر ) [ 4 ] وجوب آن به هر دو احوط است . ( خراسانى ) ( 1 ) شهيدِ ثانى ، روضه 2 : 122 و مسالك 2 : 63 .