باشد و دويست درهم يا زياده قرض داشته باشد زكات دادن براو واجب است هرچند مالك چيز ديگر نباشد . فصل سوم زكات گندم و جو و خرما و مويز زكات در اين اجناس اربعه واجب مىشود به دو شرط : اوّل آنكه : خود اين اجناس را كاشته باشد يا قبل از آنكه گندم ، جو ، انگور ، دانه بندد و خرما زرد يا سرخ شود به ملك او درآيد ، پس اگر گندم ، جو و انگور بعد از دانه‌بستن [ 1 ] و خرما بعد از آنكه سرخ يا زرد شود به ملك شخصى درآيد زكات براو واجب نيست . دوم آنكه : به نصاب رسيده باشد و آن سيصد صاع شرعى است و صاع [ 2 ] شرعى يك هزار و يكصد و هفتاد درهم شرعى است ، و درهم شرعى به وزن چهل و هشت جو ميانه است ، پس صاع [ 3 ] به وزن پنجاه و شش هزار و يك صد و شصت جو ميانه است ، چنان كه در بحث وضو مذكور شد [ 4 ] و هرچه از نصاب زياده باشد اگرچه آن يك من باشد يا كمتر زكات دادن آن واجب است . و زكات اين اجناس ده يك است اگر به آب روان يا آب باران يا بى احتياج به آب دادن حاصل شود ، و نصف ده يك است اگر به آب چاه و گاو و امثال آن حاصل شده

--> [ 1 ] - بلكه بعد از صدق اسماء مذكورات در ما عداى مويز و صدق انگور در مويز ، پس مناط دروجوب و عدم وجوب صدق مذكورات است ، نه دانه بستن و نبستن ، هرچند چون مسأله مشكل است بهتر مراعات احتياط است . ( يزدى ) [ 2 ] هر صاع ششصد و چهار ده مثقال و ربع مثقال صيرفى است كه هر مثقال بيست و چهارنخود باشد . ( مازندرانى ، نخجوانى ) [ 3 ] صاع ششصد و چهارده مثقال و ربع مثقال است ، و درهم شرعى دوازده نخود و سه خمس‌نخود است . ( نخجوانى ، يزدى ) [ 4 ] حاصل آنكه نصاب غلّات اربع يك صد و چهل و چهار من إلّاچند مثقال است به وزن شاه‌معمول شانزده عبّاسى . ( دهكردى )