الشيخ البهائي العاملي
233
جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )
شش ماه متوالى باشد و خواه متفرّق [ 1 ] پس هر گاه مسافر به چنين موضعى برسد واجب استكه نماز را تمامكند اگرچه قصدش اينباشد كه زياده بر يك روز يا كمتر در آنجا نباشد . هشتم آنكه : در اثناى سفر به يكى از چهار موضع كه آن : مسجد مكّه ، و مسجد مدينه ، و مسجد كوفه ، و حاير كربلاست نرسد ، و مراد از « حاير » زمينى است كه متوكّل آب فرات را در آن سر داده بود تا مرقد مقدّس حضرت امام حسين عليه السلام خراب شود پس آب بردور آن زمين بربالاى هم ايستاد و يك قطره داخل آن نشد ، و آن را « حاير » جهت آن گفتند كه آب حيران وار برگرد آن ايستاده بود و نتوانست كه داخل آن موضع شود ، و آن صحن [ 2 ] آستانهء مقدّسه است با عماراتى كه در آن است . پس هر گاه مسافر به يكى از آن چهار موضع برسد و قصد اقامت ده روز نكند براو لازم نيست كه نماز را قصر كند بلكه مخيّر است ميانهء قصر و اتمام ، و اگر نماز را تمام [ 3 ] گزارد ثواب آن بيشتر خواهد بود . وقول مشهور آناست تخيير ميانهء قصر و اتمام مخصوص مواضع اربع است . و سيّد مرتضى با بعضى از مجتهدين برآنند كه فرقى ميانهء اين چهار مواضع و مشاهد مقدسهء حضرات ائمّهء معصومين عليهم السلام نيست « 1 » و ظاهر كلام ايشان آن است كه اتمام نماز در همهء
--> [ 1 ] - در متفرّق اشكال است ، احتياط ترك نشود . ( مازندرانى ) [ 2 ] احوط اقتصار در روضه مقدّسه است دراتمام و در خارج از روضه احوط قصر است . ( تويسركانى ) * در تعيين حاير اشكال است و احوط اقتصار است بر تحت قبّهء منوّره . ( خراسانى ) * لكن احوط اقتصار بر اطراف ضريح مقدّس است . ( دهكردى ، يزدى ) * احوط اقتصار به بيست و پنج ذراع است از چهار طرف قبر مطهّر . ( صدر ) * در تعيين حاير خلاف و اشكال است ، ظاهراً آن قدرى است كه ديوارهاى اطراف ضريح مقدّس به آن احاطه دارد . ( مازندرانى ) * اقوى ثبوت تخيير در تمام صحن شريف و حجرات است ، چنانچه ثبوت تخيير است در تمام شهر مكّه و شهر مدينه و مسجد كوفه . ( نخجوانى ) [ 3 ] و اگر قصر كند احوط است . ( خراسانى ) ( 1 ) سيّد مرتضى رسائل 3 : 47 ، و علّامه در مختلف 3 : 135 از ابن جنيد نقل كرده است .