چهارم از هفت موضعى كه دو سجدهء سهو در آن واجب است : شكّ كردن است ميانهء چهار ركعت و پنج ركعت ، چنان‌كه در بحث شكّيّات مذكور خواهد شد . پنجم : سلام دادن از روى سهو در غير محلّ [ 1 ] . ششم : ايستادن يا نشستن در غير محلّ [ 2 ] . هفتم : حرف زدن به زياده از دو حرف [ 3 ] غيرقرآن و دعا ، و بعضى از مجتهدين دو سجدهء سهو را واجب مىدانند از براى هرزياده و نقصى كه در نماز واقع شود و نماز را باطل نسازد « 1 » و اين قول أحوط است [ 4 ] . و وقت آن بعد از سلام دادن است خواه از براى زياده باشد و خواه از براى كم ، و بعضى از مجتهدين آنچه از براى نقص است مقدّم برسلام مىدانند « 2 » . و اولى [ 5 ] آن

--> [ 1 ] و 2 - بنابر احوط . ( تويسركانى ) [ 2 ] [ 3 ] بنابر احوط . ( تويسركانى ) * از روى سهو . ( صدر ) * بلكه به هر چيزى كه تكلّم به او صدق كند غير قرآن و دعا بنابر احوط . ( كوهكمره‌اى ) * بلكه به يك‌حرف با معنى يا دوحرف يا بيشتر هرچند بى معنى باشد . ( نخجوانى ، يزدى ) [ 4 ] بلكه خالى از قوّت نيست . ( خراسانى ) * به ملاحظهء خبر وارده در اين مقام رعايت اين احتياط را البّته بنمايند . ( صدر ) * اين احتياط ترك نشود . ( مازندرانى ) * ترك نشود . ( يزدى ) [ 5 ] اقوى اين است كه فوراً بجا آورد و اگر فراموش كرد هر وقت متذكّر شد فوراً بجا آورد ( دهكردى ، يزدى ) * احوط آن است كه فوراً بجا آورد و اگر فراموش نمود پس هر وقت يادش آمد فوراً بجا آورد . ( كوهكمره‌اى ) ف ( 1 ) شيخ صدوق ، أمالى : 513 مجلس 93 ، من لا يحضره الفقيه 1 : 341 ، حديث 993 . شيخ طوسى در خلاف : 1 : 459 به بعضِ اصحاب نسبت داده است . ( 2 ) شهيد اوّل در دروس : 1 : 207 و علّامه در مختلف 1 : 431 به ابن جنيد نسبت داده‌اند . و در مبسوط 1 : 215 و سرائر 1 : 258 ومعتبر 2 : 399 به اصحاب نسبت داده شده است . * بلكه متعيّن است ، لكن اگر نكرد فوراً ، ساقط نيست ، هر وقت به خاطرش آمد بجا آورد . ( مازندرانى )