جمعيتتان را زياد مىگردانيم ، اگر نيكى كنيد به خودتان كرده‌ايد و اگر بدى كنيد به خودتان كرده‌ايد . . . . « 1 » در اين آيات ، جامعهء بنىاسرائيل مورد خطاب و ثواب و عقاب است ، نه افراد . آيات فوق به سلطنت دانيال و سلطهء بخت‌النصر و كشتن يحيى و زكريا اشاره مىكند و همهء اين وقايع مهم تاريخى را كه همچون حلقهء زنجير به يك‌ديگر متصلند - با اين‌كه بين پاره‌اى از آنها در حدود شش قرن فاصله افتاده - يك‌جا و به يك مقياس به شمار آورده است ، زيرا همهء اين وقايع مربوط به يك جامعه است . . . پىآمدهاى يك گناه بزرگ اجتماعى ، ممكن است پس از مدتى طولانى و حتى پس از چند قرن ، دامن آن جامعه را بگيرد . استقلالى كه جامعه در پاداش و كيفر دارد ، حاكى از اين است كه از نظر اسلام ، جامعه حقيقتى جداى از تك تك افراد و احكامى جداگانه دارد . بنابراين ، اسلام تنها به خوبى فرد ، اكتفا نكرده و لازم مىداند كه « فرد صالح » به مصرف ساختمان « اجتماع صالح » برسد . . . . بايد توجه داشت با اين‌كه اسلام ، خوبى فرد را براى خوبى جامعه و به منظور به وجود آوردن يك « جوّ اجتماعى خاصِ الهى » مىخواهد و تأكيدهاى اين آيين راجع به امور اجتماعى كه به مراتب بيش از اعمال فردى است ، در عين حال ، « فرد » نيز مورد عنايت تام و تمام اسلام است و نمىتواند نباشد ، زيرا يك بناى محكم ، مصالح ساختمانى محكم لازم دارد . در حقيقت ، اسلام به فرد مىگويد : « خوب باش و به مصرف جامعه خوب برس » . از فحواى بيانات گذشته ، نقشهء اسلام در طرز ساختمان جامعهء اسلامى معلوم

--> ( 1 ) . « وَ قَضَيْنا إِلى بَنِي إِسْرائِيلَ فِي الْكِتابِ لَتُفْسِدُنَّ فِي الْأَرْضِ مَرَّتَيْنِ وَ لَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبِيراً * فَإِذا جاءَ وَعْدُ أُولاهُما بَعَثْنا عَلَيْكُمْ عِباداً لَنا أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ فَجاسُوا خِلالَ الدِّيارِ وَ كانَ وَعْداً مَفْعُولًا * ثُمَّ رَدَدْنا لَكُمُ الْكَرَّةَ عَلَيْهِمْ وَ أَمْدَدْناكُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِينَ وَ جَعَلْناكُمْ أَكْثَرَ نَفِيراً » اسراء ، آيات 3 - 7