جذب نمىكنند لازم است كه انسان فايدهء طبيعى اين‌ها را بداند و قوانين و قواعد صحيح اين كارها را بداند تا آن‌ها را طورى انجام دهد كه به نتيجهء مطلوب ، يعنى به چيزى كه مستقيماً آسايش و آرامش خاطر انسان را فراهم مىكند و يك تمايلى را خشنود مىسازد ، برسد . در اين‌گونه كارها راهنماى انسان فقط فكر و انديشه است و لهذا بايد از طريق تجربه و تعقل و تعليم و تعلم به دست آيد . اين‌گونه فعاليت‌ها را مىتوان « فعاليت تدبيرى » اصطلاح كرد . يك قسم فعاليت‌هاى ديگر است كه انسان خود فعل را مىخواهد ؛ يعنى خود فعل مستقيما لذت بخش و ارضا كنندهء يكى از تمايلات است ؛ از قبيل تغذى و اعمال جنسى حيوانات . اين‌گونه افعال خودشان مطلوب و مقصود حيوانند و تمايلات حيوان را به سوى خود جذب مىكنند ؛ يعنى احساس هر يك از اين افعال به‌واسطهء ملايمتى كه با طبع حيوانى دارد هيجانى در وى ايجاد و او را به عمل وادار مىكند ؛ نظير هيجانى كه خود به خود از ديدن يك منظرهء زيبا يا شنيدن يك آواز خوش و يا استشمام يك بوى مطبوع در انسان پيدا مىشود كه به صرف روبه‌رو شدن و انعكاس ذهنى اين امور ، جذب و انجذاب پيدا مىشود . اين‌گونه افعال غايات طبيعى مهمى دارد و طبيعت عينى خارجى انسان است كه براى بقا و كمال فرد يا نوع ، اين تمايلات را به وجود آورده است ، ولى در شعور انسان اين نتايج طبيعى منعكس نمىشود و اگر فرضاً منعكس بشود ، مانند انسان عالم ، باز داعى و محرك نفسانى همان ارضاى تمايل است . اين‌گونه فعاليت‌ها را مىتوان « فعاليت التذاذى » اصطلاح كرد . حركات غريزى حيوان را مىتوان حركات التذاذى دانست نه تدبيرى ؛ يعنى حيوانات ( بر خلاف انسان ) از لحاظ وضع تمايلات و نفسانيات طورى مجهز ساخته شده‌اند كه از جميع حركات غريزى خود مستقيماً لذت مىبرند و تمام آن كارها را صرفاً براى همان لذتى كه از خود آن افعال مىبرند انجام مىدهند ، بدون آن‌كه از نتيجه و فايدهء طبيعى عمل خود آگاه باشند و آن را منظور بدارند . اين نظريه را نيز با دلايل علمى نمىتوان صد در صد باطل دانست . چيزى هست خيلى بعيد به نظر مىرسد كه حركاتى از قبيل لانه ساختن پرندگان صرفاً التذاذى باشد و حيوان از