السيد الطباطبائي ( مترجم : شيروانى )

101

ترجمه و شرح نهاية الحكمة ( فارسى )

و رابعا : أنّ ما يلحق الوجود حقيقة ، من الصفات و المحمولات ، امور غير خارجة عن ذاته ؛ إذ لو كانت خارجة ، كانت باطلة . و خامسا : أنّ للموجود من حيث اتّصافه بالوجود نحو انقسام إلى ما بالذات و ما بالعرض ؛ فالوجود موجود بالذات ، بمعنى أنّه عين نفسه ؛ و الماهيّة موجودة بالعرض

--> ( 1 ) . همان‌گونه كه در فصل دوم خواهد آمد ، محمولات و صفاتى كه وجود بدان‌ها متصف مىگردد ، بر دو قسم‌اند : قسم نخست : صفاتى است كه وجود حقيقتا بدان‌ها متصف مىگردد ، يعنى اسناد آنها به وجود از قبيل اسناد شىء به ما هو له است ، مانند اصالت ، شيئيت ، تشكيك ، وحدت ، عينيت ، عليت و معلوليت و غير آن . قسم دوم : صفاتى است كه وجود به عرض ماهيت بدان‌ها متصف مىگردد ، يعنى اسناد آنها به وجود از قبيل اسناد شىء به غير ما هو له مىباشد ، مانند انسان بودن ، ملك بودن ، سنگ بودن و گياه بودن وجود . آنچه در فرع چهارم آمده است مربوط به قسم نخست است ، چنان‌كه از قيد « حقيقة » به دست مىآيد .