الفصل الخامس‌في الغيريّة وأقسامها اقسام غيريت و تعريف غيريت ذاتى متن قد تقدّم أنّ من عوارض الكثرةِ الغيريّة ، وتنقسم . . . زمانين مختلفَيْن ناقضاً للتعريف . ترجمه قبلًا بيان شد « 1 » كه كثرت از عوارض غيريت است و غيريت به ذاتى و غيرذاتى تقسيم مىشود . غيريت ذاتى آن است كه يكى از دو چيز ذاتاً ، ديگرى را دفع نمايد . لذا عدم اجتماع آن دو ذاتى آنها مىباشد ؛ مانند مغايرت بين وجود و عدم . اين نوع غيريت « تقابل » ناميده مىشود . « 2 » تقابل را تعريف كرده‌اند به اين كه عبارت است از « امتناع اجتماع دو چيز در محل واحد از جهت

--> ( 1 ) . فصل سوم از همين مرحله ( 2 ) . حق آن است كه تقابل ، اخص از غيريت ذاتى است . همان‌طور كه صدرالمتألهين گفته است . دليل مطلب تحقق غيريت ذاتى بدون تحقق تقابل است ، زيرا هر مفهومى ذاتاً از غيرخودش جداست . مانند مفهوم انسان و فرس لذا تدافع ذاتى ميان آنها تحقق دارد . در عين آن كه هيچ يك از اقسام تقابل موجود نيست ، همان‌گونه كه مصنف در بحث تضاد به آن تصريح مىكنند . پس غيريت ذاتى اعم از تقابل مىباشد . پس فرمايش مصنف كه به نحو اطلاق هر غيريت ذاتى را تقابل نام مىنهند محل تأمل است