الفصل الثانيفى أقسام الواحد واحد حقيقى و غيرحقيقى متن الواحد إمّا حقيقيٌّ وإمّا غير حقيقيٍّ . . . لامحالة إلى واحدٍ حقيقيٍّ . ترجمه واحد يا حقيقى است يا غيرحقيقى . واحد حقيقى ، واحدى است كه ذاتاً متصف به وحدت مىگردد ، بدون آن كه واسطه‌اى در عروض باشد ، مانند انسان واحد . اما واحد غيرحقيقى بر خلاف حقيقى واسطه در عروض دارد ، مانند انسان و فرس كه هر دو در حيوانيت متحدند . و در نهايت اين قسم هم به واحد حقيقى منتهى مىشود . شرح در نخستين تقسيم ، واحد به واحد حقيقى و غير حقيقى تقسيم مىگردد . واحد حقيقى ، واحدى است كه در اتصاف به وحدت نياز به واسطهء در عروض ندارد ، مانند انسانى كه متصف به وحدت است . در اين‌جا وصف وحدت مستقيماً و بدون واسطه بر انسان حمل مىشود و انسان به اين صفت متصف مىگردد . ولى واحد غير حقيقى در اتصاف به صفت وحدت نياز به واسطهء در عروض دارد ،