السيد الطباطبائي ( مترجم وشارح : محسن دهقانى )
131
فروغ حكمت ( ترجمه وشرح نهاية الحكمه ) ( فارسى )
معلول هرگز و هيچ جا ممكن نيست . به بيان ديگر معلول ذاتاً قائم به علت خود هست و هيچ استقلالى بدون علت ندارد . از آن نظر كه معلول ذاتاً و دايماً قائم به علت است وقتى معلول را با علت خود مقايسه كنيم او نسبت به علت خود رابط مىباشد و بدون او قوامى ندارد . گرچه وقتى او را با علت خود قياس نكنيم بلكه وجودات امكانى را با يكديگر قياس بگيريم همه از نفسيت و استقلال برخوردار هستند برخى وجود جوهرى و برخى ديگر وجود عرضى خواهند بود . جوهريت و عرضيت بر حسب اختلافى است كه ماهيات آنها دارند كه بعضاً ماهيت جوهرى و بعضاً ماهيت عرضى هستند و از اين جهت وجودات آنها هم به همان جوهريت و عرضيت متصف مىشوند .