الفصل السادس‌في أنّ المادّة لا تفارق الجسميّة والجسميّةلا تفارق المادّة أي أنّ كلّ واحدة منهما لا تفارق صاحبتها دليل اول بر عدم انفكاك ماده از صورت متن أمّا أنّ المادّة لا تتعرّى عن الصورة . . . فتحصَّل بتحصُّله ، وهو المسمّى « صورةً » . ترجمه ماده خالى از صورت جسميه نيست زيرا ماده در ذات و جوهرهء خود قوّهء اشياء هست نصيبى از فعليت برايش نيست ، مگر فعليت بىفعليتى . و بديهى است كه وجود ملازم فعليت است ، فعليتى كه مقابل قوّه است . پس ماده در موجوديت خود محتاج به موجود فعلى است كه در مقام وجود به آن تحصل بخشد و با آن متحد شود و به تحصل آن تحصل يابد . و آن همان صورت است . شرح در فصل چهارمِ اين مرحله دربارهء جسم صحبت شد و گفته شد كه آن مركب از ماده و صورت است . در فصل پنجم دربارهء اثبات ماده و ماهيت آن گفت‌وگو به ميان آمد . اما در اين فصل سخن در اين است كه ماده و صورت از يك‌ديگر انفكاك و جدايى ندارند .