الفصل الثّامن فى بعض أحكام الممتنع بالذّات پاره‌اى از احكام ممتنع بالذات متن لمّا كان الامتناع بالذات هو ضرورة . . . من الوجوب والامتناع ممكنٌ بالذات . ترجمه از آن نظر كه امتناع بالذات عبارت است از ضرورت عدم ، نسبت به ذات شىء فرضى ، از اين جهت ، مقابل وجوب ذاتى است ؛ وجوبى كه عبارت است از ضرورت وجود ، نظر به ذاتِ عينىِ شىء . لذا احكامى كه درامتناع ذاتى جارى مىشود ، مقابل احكام وجوب ذاتى است . ( صدرالمتألّهين در اسفار بعد از آن‌كه مىگويد : عقل همان‌طور كه نمىتواند ، حقيقت واجب بالذات را - به خاطر غايت مجد و عظمت و كبريايى بىپايان - تعقل كند ، هم‌چنين قادر نيست كه ممتنع بالذات را به عنوان ممتنع بالذات به جهت نهايت نقص و محض بطلان ولا شيئيت او تصور كند ، چنين فرموده است : همان‌طور كه واجب بالذات ، واجب غيرى نمىباشد هم‌چنين ممتنع بالذات ، ممتنع غيرى نيز نمىباشد . و همان‌طور كه براى يك چيز ، هم وجوب بالذات و هم وجوب بالغير يا دو وجوب بالذات