السيد الطباطبائي ( مترجم وشارح : محسن دهقانى )

34

فروغ حكمت ( ترجمه وشرح نهاية الحكمه ) ( فارسى )

حوزه‌ها زمينه‌هاى تعليم و تربيت در اين علم را فراهم نموده‌ايم ، و به اين علم به عنوان يكى از برترين علوم حوزوى كه حراست از اعتقادات بشر به دست اوست ، نگاه كرده‌ايم و براى آينده در اين زمينه سرمايه‌گذارى نموده‌ايم ؟ پاسخ آن است كه خير . حقيقت آن است كه فلسفه از دير باز ، علمى مهجور و مغلوب بوده‌است ، تا آن‌جا كه امام راحل رحمه الله فرمود : در مدرسهء فيضيّه فرزند خردسالم مرحوم مصطفى از كوزه‌اى آب نوشيد ، كوزه را آب كشيدند ، چرا كه من فلسفه مىگفتم . « 1 » اين خاطرهء كوتاه بيان مصيبتى بزرگ است كه از دير باز تا كنون بر اين علم رفته است . اما امروز كه افقهاى جديدى در حوزه‌ها باز شده و بار ديگر اسلام به عنوان دين برتر در جهان ظهور كرده‌است . بر خردمندان و عالمان و مديران متعهّد حوزه فرض و لازم است كه براى دفع ايرادات فلاسفهء مادى و دانشمندان الحادى بيش از پيش در زمينهء تعليم و تربيت در اين علم استدلالى برنامه ريزى كنند و خلأهاى موجود را شناسايى و براى دفع آن اقدام نمايند . امتياز اين علم نسبت به ساير علوم يكى در اين است كه از هر علم ديگر برهانىتر و يقينىتر است . ديگر اين‌كه بر همهء علوم ديگر رياست و حكومت دارد و در واقع ملكهء علوم است ؛ زيرا علوم ديگر در اثبات موضوع خود به او نياز دارند و او نياز به آنها ندارد . سوم اين‌كه از ديگر علوم كلّىتر و عام‌تر است . نكتهء چهارم مطلبى است كه قبلًا بدان اشاره شده و آن اين‌كه فلسفه سازندهء اعتقادات بشر است و نفياً و اثباتاً نقش مهمى در ايمان و باورهاى دينى و جوامع بشرى ايفا مىكند . و اين مهم‌ترين عاملى است كه مىتواند اين علم را مورد توجه و عنايت حوزه‌هاى دينى قرار دهد .

--> ( 1 ) . امام خمينى قدس سره ، صحيفهء نور ، ج 21 ، ص 91