السيد الطباطبائي ( مترجم وشارح : محسن دهقانى )
287
فروغ حكمت ( ترجمه وشرح نهاية الحكمه ) ( فارسى )
موضوع آن علم بحث مىشود . و اگر بحثى مطرح شود كه عارض ذاتى موضوع نباشد ، طرح آن استطرادى است . در فلسفه هم از عوارض « موجود بما هو موجود » سخن به ميان مىآيد ، كه طبعاً نسبت عارض به معروض يا به امكان خواهد بود يا به وجوب . و نسبتى به امتناع ميان عارض وجود و خود وجود نخواهيم داشت . لذا مىگوييم : مقصود بالذّات از ميان جهات ثلاث ، وجوب و امكان هست . در قضيهء « انسان كاتب است » نسبت محمول به موضوع به امكان و جواز است و در قضيهء « الله عالم است » نسبت محمول به موضوع به وجوب است اما ما قضيهاى كه نسبت محمول به موضوع به امتناع باشد و محمول از عوارض ذاتى موضوع باشد نداريم .