درمقايسهء بعضى با بعض ديگر موجود فى نفسه و مستقل مىباشد . از اين‌جا تثبيت مىگردد كه اختلاف وجود رابط و مستقل اختلاف نوعى نيست به اين معنا كه مفهوم غير مستقلى كه از وجود رابط انتزاع مىشود قابل تبديل به مفهوم مستقلى كه از وجود مستقل انتزاع مىگردد نباشد . شرح در بحث علت و معلول خواهد آمد كه نياز معلول به علت در تار و پود وجود معلول نهفته ، معلول به تمام ذات خود محتاج به علت است و استقلالى بدون علت ندارد . به عبارت ديگر وجود معلول در مقايسه با وجود علت ، وجود رابط و غير مستقل است . در عين حال ، معلول در رابطه با معلول ديگر خواه جوهر باشد يا عرض ، مستقل بوده و وجود فى نفسه دارد . از اين جا معلوم مىشود كه يك چيز مانند معلول به دو لحاظ و به دو ملاك هم وجود رابط است و هم وجود مستقل . نتيجه حاصل مىشود كه جمع عنوان رابط و مستقل به دو ملاك در يك وجود ، امر ممكن بوده و اختلاف آنها نوعى و ذاتى نيست ، بلكه بستگى به اعتبار مُعتِبر دارد . اگر او آن وجود را با علت خود مقايسه كند آن وجود ، وجود رابط و غير مستقل است . و اگر با ساير وجودات مقايسه نمايد وجود مستقل است ؛ خواه جوهر باشد يا عَرَض . مفهوم در استقلال و عدم آن تابع وجود خود متن ويتفرّع على ما تقدّم أُمور : الأوّل : . . . النظر عن وجودها لا مستقلّة ولا رابطة . ترجمه از آنچه گذشت مطالبى تفريع مىگردد : اول آن كه مفهوم در استقلال و عدم استقلال ، تابع وجودى است كه از آن انتزاع مىشود . و از پيش خود چيزى جز ابهام ندارد . پس حدود جواهر و اعراض ، در مقايسهء بعضى با بعض ديگر و با عنايت به خود آنها ماهيات جوهرى و عرضى محسوب