خلاصهء درس دوّم : اشياء موجود در اين جهان گوناگون بوده از يكديگر متمايز مىباشند و برخى از آنها از برخى ديگر سلب مىشود و در عين حال همهء اين اشياء در يك چيز متحدّند و آن اينكه وجود هستى و حقيقتى است كه در خارج عينيّت دارد و ثبوت آن را در خارج به بداهت مىيابيم يعنى وجود در مقام تحقّق اصيل است نه ماهيّت . حقيقت بالا عقيدهء سوفسطائيان را در انكار واقعيّت خارجى بكلّى رّد مىكند ، پس اشياء در ظرف خارج داراى ويژگيهاى زير مىباشند : الف : همهء اشياء در خارج موجود هستند . ب : اين اشياء موجود داراى ماهيّت هستند . ج : اين ماهيّت بر اشياء حمل مىشوند . د : برخى از اشياء با برخى ديگر مباين مىباشند . ه : اشياء خارجى در مقام تجزيه و تحليل عقلى داراى دو حيثيّت ممتاز مىباشند حيثيّت وجود و حيثيّت ماهيّت . و قطعا مىدانيم هريك از اشياء بر موجود در متن واقع جز يك واقعيّت ندارد پس ناچار يكى از دو حيثيّت وجود يا ماهيّت در مقابل اين واقعيّت و حقيقت قرار دارد ، اين است مراد ما از اصالت و اصيل بودن . قول حقّ : اين است كه تنها وجود است كه در مقابل واقعيّت قرار مىگيرد امّا ماهيّت با اتّصافش به وجود داراى واقعيّت مىشود و با سلب وجود از آن پوچ است و باطل پس ماهيّت به ملاحظهء ذاتش اصالت ندارد . سه اشكال و ايراد بر اصالت وجود در متن درس ذكر شده است مراجعه كنيد .