بالفعل ، اختلاف تشكيكى با موجود بالقوه دارد . « 1 » حال مىگوييم : اگر وجود ، اعتبارى و ماهيت اصيل باشد بايد منشأ همهء اختلاف‌هاى تشكيكى را ماهيت دانست ، چون « وجود » به عنوان يك امر اعتبارى نمىتواند منشأ اين اختلاف‌هاى حقيقى بوده باشد . امّا دانستيم كه تشكيك در ماهيت راه ندارد . بنابراين ، بايد پذيرفت كه وجود ، اصيل و ماهيت اعتبارى است و تشكيك‌هايى كه در ماهيت به نظر مىآيد ، در واقع به عرض وجود مىباشد . دليل طرفداران اصالت ماهيت و للقائلين بأصالة الماهيّة و اعتباريّة الوجود حجج مدخولة ؛ كقولهم : لو كان الوجود أصيلا ، كان موجودا فى الخارج ؛ فله وجود ، و لوجوده وجود ، فيتسلسل ؛ و هو محال . و أجيب عنه بأنّ الوجود موجود ، لكن بنفس ذاته ، لا بوجود آخر ، فلا يذهب الأمر إلى غير النهاية . گفته‌اند : اگر وجود اصيل باشد ، به مقتضاى اصالتش ، بايد در خارج موجود باشد . پس براى آن وجود ، وجودى خواهد بود ؛ و اين وجود دوم نيز چون اصيل است ، موجود و داراى وجود سومى مىباشد ، و اين روند ادامه مىيابد و به تسلسل مىانجامد كه امرى است محال . در جواب از دليل فوق گفته‌اند : وجود ، موجود است اما به ذات خود ، نه به واسطهء وجود ديگرى ؛ و لذا تسلسلى رخ نخواهد داد . طرفداران اصالت ماهيت براى اثبات مدعاى خويش ادله‌اى اقامه كرده‌اند كه در اين‌جا به نقل و بررسى يكى از آنها مىپردازيم . اين دليل ، كه مبتكر آن شيخ شهاب الدين سهروردى « 2 » است ، در درجهء اول ، اعتبارى بودن وجود و به تبع آن ،

--> ( 1 ) . در فصل آينده ، اختلاف تشكيكى توضيح بيشترى داده خواهد شد . ( 2 ) . شيخ شهاب الدين ، يحيى بن حبش بن ميرك سهروردى زنجانى ، معروف به شيخ اشراق . بدون شك از اعجوبه‌هاى روزگار است ، ذهنى فوق العاده وقّاد و جوّال و نوجو و مبتكر داشته است . مكتبى به نام مكتب اشراق تأسيس كرد و -