السيد الطباطبائي ( مترجم : شيروانى )

42

ترجمه و شرح بداية الحكمة ( فارسى )

موجود است . سؤال اين است كه : آيا لفظ « موجود » در همهء اين موارد به يك معنا مىباشد ، يا داراى معانى گوناگونى است و در هر مورد معنايى خاص دارد ؟ اگر مسئله به صورت بالا طرح شود ، يك بحث لفظى خواهد بود . چراكه در اين صورت ، بحث دربارهء اين است كه « لفظ وجود » براى يك معنا وضع شده يا براى چند معنا . و روشن است كه براى تعيين آن بايد از تبادر و ديگر راه‌هاى تعيين موضوع له « 1 » و نيز از كتاب‌هاى لغت كمك گرفت . در چنين بحثى انتظار اقامهء دليل و برهان بىجاست . صورت دوم : اين‌كه سؤال را به اين صورت طرح كنيم كه : آيا در ذهن ما مفهوم يگانه‌اى تحقق دارد كه همهء واقعيت‌ها را ، با انواع و اقسام گوناگونى كه دارند ، فرا گيرد و بر همهء آنها قابل انطباق باشد ، يا چنين مفهومى در ذهن ما وجود ندارد ؟ در اين‌جا ما به لفظ خاصى ، مانند لفظ « وجود » و يا مرادف‌هاى آن كارى نداريم ، يعنى بحث روى اين نقطه متمركز نمىشود كه آيا « لفظ وجود » يك معنا دارد يا چند معنا ؟ بلكه تكيه روى اين است كه آيا در ذهن يك « مفهوم عام » با ويژگى مذكور ، تحقق دارد يا ندارد ؟ البته اگر چنين مفهومى تحقق داشته باشد ، لفظى كه براى آن وضع شده و بر آن دلالت مىكند همان لفظ « وجود » و مرادف‌هاى آن خواهد بود و از اين‌رو ، با حلّ شدن اين مسئله ، مسئلهء نخست نيز پاسخ داده خواهد شد . 3 . جايگاه اين بحث اثبات اشتراك معنوى وجود از اهميت سرشارى برخوردار است ، زيرا اثبات دو امر بسيار مهم و حياتى - يعنى اصالت وجود و وحدت حقيقت وجود - ، بر آن مبتنى مىباشد ، چراكه اشتراك معنوى مفهوم وجود ، در سلسلهء مقدمات استدلال‌هايى كه براى اثبات اين دو امر اقامه شده ، قرار گرفته است ، كه شرح آن خواهد آمد .

--> ( 1 ) . براى توضيح راه‌هاى تعيين موضع له ر . ك : اصول فقه ، علامه مظفر ، ترجمه على شيروانى و محسن غرويان ، ج 1 ، صص 48 - 57 .