السيد الطباطبائي ( مترجم : شيروانى )
389
ترجمه و شرح بداية الحكمة ( فارسى )
پربركتشان كسب فيض مىكردند و در اين راه به مراتب و درجاتى از تهذيب و تكامل نفس نائل آمدند . از اين دوران پربركت داستانهاى فراوان اخلاقى و سير و سلوك معنوى از استاد خويش به ياد داشتند كه گهگاهى به بعض آنها اشاره مىفرمودند . علامه انسانى بود وارسته و مهذب و خوشاخلاق و مهربان و عفيف و متواضع و بااخلاص و بىهوى و هوس و صبور و بردبار و شيرين و خوشمجلس . نگارنده ، در حدود سى سال با استاد حشر و نشر داشتم در درس ايشان شركت مىكردم ، در جلسات خصوصى شبهاى پنجشنبه و جمعه نيز از محضر پربركتشان به مقدار ظرفيت وجودى خودم بهرهمند مىشدم . به ياد ندارم كه در طول اين مدت حتى يكمرتبه عصبانى شده باشد و بر سر شاگردان داد بزند يا كوچكترين سخن تند يا توهينآميزى را بر زبان جارى سازد . خيلى آرام و متين درس مىگفت و هيچگاه داد و فرياد نمىكرد . خيلى زود با افراد انس مىگرفت و صميمى مىشد . با هر كسى حتى كوچكترين فرد طلاب چنان انس مىگرفت كه گويا از دوستان صميمى اوست . به سخن همه گوش مىداد و اظهار محبت مىفرمود . بسيار متواضع بود . هيچگاه نديدم كه به خود ببالد و از خويشتن تعريف و تمجيد كند . در تعليم و تربيت بخل نداشت ، عالىترين مطالب علمى را كه گاهى هم از ابتكارات فكرى خودش بود با كمال سادگى در اختيار علاقهمندان قرار مىداد . بدون اين كه خودستايى كند و بگويد : اين مطلب از ابتكارات من و مطلب مهمى است . در بذل دانش حريص بود ، سؤال هيچكس را بلاجواب نمىگذاشت و جواب سائل را برطبق مراتب دركش مىداد . مطالب علمى را در عبارتهاى كوتاه بيان مىكرد و از عبارتپردازى خوشش نمىآمد . به كثرت و قلت شاگردانش چندان توجهى نداشت . گاهى حتى براى دو سه نفر هم درس مىگفت . غير طلاب را نيز از كسب فيض محروم نمىكرد . هركس و در هر لباس و هر سن خدمتش مىرسيد مىتوانست از محضرش استفاده كند و افراد زيادى استفادهها كردند . از داخل و خارج كشور نامههاى فراوانى خدمت ايشان مىرسيد كه پرسش علمى و دينى