از طرف ديگر ، مىدانيم كه كيف ، محمول بالضميمة است ، يعنى وجود زائدى است كه بر نفس يا غير آن عارض شده و به آن وصف مىدهد . پس اگر وجودى در كار نباشد كه بر نفس عارض شده و به آن ضميمه گشته باشد ، چيزى به نام كيف نيز در كار نخواهد بود . از توضيحات فوق دانسته مىشود كه ظهور صورت نزد نفس چيزى علاوه بر وجود صورت ذهنى كه بر نفس عارض شده باشد ، نيست و لذا محقق سبزوارى فرمود : « و ظهورها لدى النفس ليس سوى تلك الماهية و ذلك الوجود . . . » . پيش از آن‌كه به بررسى امر پنجم بپردازيم بجاست مقدارى دربارهء اصطلاح « محمول بالضميمه » گفت‌وگو كنيم . محمول بالضميمه و خارج محمول وقتى محمولى بر موضوعى حمل مىشود دو حالت متصور است : حالت اول : اين‌كه محمول واقعيتى جدا از واقعيت موضوع ندارد ، يعنى در خارج هيچ نوع دوگانگى و كثرتى ميان موضوع و محمول برقرار نيست ، و اين ذهن است كه با قدرت تجزيه و تحليلى كه دارد از يك واقعيت ، مفاهيم گوناگونى را انتزاع كرده و بر آن حمل مىكند . مانند قضيهء : انسان ممكن است ، يا انسان معلول است ، يا انسان واحد است . امكان ، معلوليت و وحدت ، هيچ‌كدام واقعيتى جدا از واقعيت انسان ندارند ، يعنى داراى مابازاى خارجى نيستند ، بلكه فقط منشأ انتزاع دارند . به بيان ديگر ، خود يك مرتبهء وجودى در خارج ندارند . اين دسته از محمولات را اصطلاحا « خارج محمول » مىنامند ، يعنى محمولى كه از ذات موضوع استخراج شده و بر آن حمل شده است .

--> - بظهورها لدى النفس هو موجوديتها بوجود النفس و تقوّمها بها ، و هو ليس الا كونها و تحققها بتحقق النفس ، لا بوجود آخر ينضم الى النفس ، و الّا كان هذا الوجود ظهور الماهية فى نفسها ، اى تصير مستقلة بالوجود لا ظهورها لدى النفس . » ( درر الفوائد ، ج 1 ، ص 121 ) . مرحوم آشتيانى در تعليقهء خود بر عبارت « و الّا كان ظهور نفسه » مىنويسد : « اى لو كان الظهور و الوجود للشىء ضميمة تزيد على وجود الشىء ، لكان ذلك الشىء ظهور نفسه ، لا ظهور ذلك الشىء ، لان المفروض انّ ذلك الشىء موجود و ظاهر فى نفسه ، و ذلك الظهور ضميمة عليه . فهو مع قطع النظر عنه موجود و ظاهر فى نفسه . و ذلك الظهور يجب ان يكون ظهور نفسه ، حتى يمكن ان يصير ضميمة على وجوده . فهو اذن ظهور نفسه ، لا ظهور الشىء . » ( تعليقه بر شرح منظومهء حكمت سبزوارى ، ص 211 و 212 ) .