السيد الطباطبائي ( مترجم : شيروانى )

132

ترجمه و شرح بداية الحكمة ( فارسى )

يك نكته فرق نوع با جنس در آن است كه جنس به تنهايى و بدون انضمام فصل به آن ، نه تحصّل خارجى دارد و نه تحصّل ذهنى . كارى كه فصل انجام مىدهد آن است كه با انضمام به جنس آن را به صورت يك مفهوم متحصّل در ذهن درمىآورد و از آن ، نوع مىسازد . بنابراين ، نوع ، تحصّل‌يافتهء جنس است و از جهت مفهومى ، ابهامى در آن وجود ندارد . پس نوع در تحصّل ذهنى به عوارض مشخصه نياز ندارد ، بلكه براى آن‌كه تحصل خارجى پيدا كند و در خارج موجود شود به عوارض مشخصه نيازمند است . از اين‌جا تفاوت فصل با عوارض مشخصه معلوم مىگردد ؛ فصل به جنس تحصل ذهنى مىدهد و آن را به صورت نوع درمىآورد ، ولى عوارض مشخصه به نوع تحصل خارجى مىدهند و آن را به صورت فرد درمىآورند .