السيد الطباطبائي ( مترجم : علوى )

93

على ( ع ) و فلسفه الهى ( فارسى )

است به موجودات و پديده‌هايى كه در حال تكامل مىباشند ؛ يعنى كمال در مجرّدات ، فعلى است ولى در مادّيات ، به‌طور تدريج است و از لحاظ ديگر نسبت آنها به مادّيات نسبت جسم شفاف و صيقلى است نسبت به جسم تيره و كدر همچنان‌كه اجسام تيره و غليظ نمىتوانند اشعهء خورشيد را از خود به سوى غير عبور دهند بر خلاف اجسام شفّاف و صاف كه به خوبى نور از آنها عبور كرده و به اجسام ديگر مىتابد ، موجودات مجرّد و غيرمادّى ، فيوضات الهى را مىگيرند و به موجودات پست‌تر و پايين‌تر مىرسانند . اين ، شرح جمله‌اى است كه در كلام على عليه السّلام آمده : « فأظهر عنها أفعاله » و بحث در اين خصوص بسيار پردامنه است و براى اطلاع بيشتر بايد به كتب مفصّل فلسفى مراجعه شود و كلام على عليه السّلام كوتاهترين ، فشرده‌ترين و مستدل‌ترين بيان در اين‌باره است .