بيدار و متوجه مىگردد كه تعلق وپيوند او باخويشتن خويش همچون پيوندى كه با ديگر اشياء دارد ، نيست واهتدا و راهيابى او به سوى مقصودش ، از طريق شناخت همين خويشتن خويش است . وخداى سبحان اين چنين محب وعاشقى را سالك راه خويش قرار داده است ، آن‌جا كه مىفرمايد : « يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيهِ » . « 1 » و چون مىشنود كه خداى سبحان مىفرمايد : « وَ مَنْ يُعْرِضْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِ يَسْلُكْهُ عَذاباً صَعَداً » . « 2 » و مى فرمايد : « وَ مَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطاناً فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ * وَ إِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ السَّبِيلِ وَ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ » . « 3 » و يا اين‌كه مىفرمايد : « وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ » . « 4 » ونسيان همان اعراض از ذكر خداست ، مىفهمد كه نسيان ، همان خود او ونفس او است وتعلق يافتن دل به اشياء ، نشانهء فراموش كردن خداوند است . و اگر چنين كسى ، از ذكر و ياد خدا رو بگرداند و به ديگر چيزها دلبستگى پيداكند ، خداوند او رابه عذابى سخت ودردناك دچار خواهد ساخت . و براى محبان هيچ عذابى سخت‌تر ودردناك‌تر از عذاب « بعد وهجران » از محبوب نيست ، ونيز او را

--> ( 1 ) . اى انسان البته باهر رنج و مشقت در راه طاعت و عبادت حق بكوشى عاقبت به حضور پروردگار خود مىروى و به ملاقات او نائل مىشوى ( 2 ) . و هر كه از ياد خداى خود اعراض كند خدا به عذابى بسيار سخت كيفرش دهد ( 3 ) . و هركه ازياد خدا ( و قرآن ) رخ بتابد شيطان را برانگيزيم تا ياروهمنشين دائم وى باشد و آن شياطين هميشه آن مردم از خدا غافل رااز راه خدا بازدارند و به ضلالت افكنند وبپندارند كه هدايت يافته‌اند ( 4 ) . و شما مؤمنان مانند آنان نباشيد كه به كلى خدا را فراموش كردند وخداهم ( حظ روحانى و ابدى ) نفوس آنهارا از يادشان برد