از آن حيث كه جميل است وعبادت ، توجه وتذلّل و خوار ساختن خويش براى خداوند سبحان است از آن جهت كه جميل بالذات است . پس خود خداى سبحان مقصود لنفسه است نه مقصود لغيره چنان‌كه خود مىفرمايد : « وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ » . « 1 » پس هدف نهايى آفرينش جن و انس و وجود و كمال وجود ايشان ، همان عبادت خداى سبحان يعنى تنها توجه به اوست ، و خود توجه نيز واسطه بوده . مقصود ذاتى نيست . پس خود خداى سبحان غايت وهدف وجود آنان است و از همين روست كه در روايات ، عبادت را دراين‌جا به معرفت تفسير كرده‌اند . و خداى سبحان مىفرمايد : « وَ قَضى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ » . « 2 » و مىفرمايد : « هُوَ الْحَيُّ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ فَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ » . « 3 » و همين طور حب نيز انجذاب وكشش به سوى جميل است از آن جهت كه جمال است و جمال مطلق نزد خداست . و خداى سبحان مىفرمايد : « قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي » . « 4 » و مىفرمايد : « وَ الَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا » . « 5 » و روايت « ديلمى » در اين باب به زودى خواهد آمد . و در دعاى كميل آمده است :

--> ( 1 ) . آدمى و پرى را نيافريدم ، مگر براى اين‌كه مرا پرستش كنند ( 2 ) . و خداى تو حكم فرموده كه جز او هيچ كس را نپرستيد ( 3 ) . او خداى زندهء ابدى است [ و ] جز او هيچ خدايى نيست پس تنها او را بخوانيد و به اخلاص بندگى كنيد ( 4 ) . بگو اى پيغمبر صلى الله عليه و آله اگر خدا را دوست مىداريد مرا پيروى كنيد ( 5 ) . آنها كه اهل ايمانند كمال محبت و دوستى را فقط به خدا مخصوص دارند