السيد الطباطبائي
55
مجموعه رسائل ( فارسى )
و نيز روايت ديگرى در كتاب توحيد به طور مسند از « ابى بصير » ، از ابى عبداللَّه عليه السلام نقل شده است كه مىگويد به حضرت عرض كردم : آيا مؤمنين در روز قيامت خدا را مىبينند ؟ فرمودند : بله ؛ و همانا قبل از روز قيامت نيز او را ديدهاند ، عرض كردم كى و چه وقت ؟ فرمودند : آنگاه كه به آنان گفت : و همانا مؤمنين پيش از روز قيامت و در همين دنيا خدا را مىبينند ، آيا تو الآن او را نمىبينى ؟ با بصير مىگويد به حضرت عرض كردم : فدايت شوم آيا اجازه دارم كه اين حديث را براى ديگران نيز نقل كنم ؟ حضرت فرمود : نه ، زيرا هنگامى كه اين روايت را نقل كنى منكران و جاهلان كه مقصود اين سخن را در نمىيابند به انكار آن برمى خيزند و مىپندارند كه اين مطلب ، تشبيه و كفر است ، در حالى كه رؤيت قلبى همچون مشاهدهء با چشم نيست . خداوند پاك و منزه است از آنچه كه ملحدان و تشبيه گران او را بدان توصيف مىكنند . ديگر از روايات اين باب ، روايتى است كه در كتاب توحيد ، از « هشام » در حديث زنديق رسيده است ، هنگامى كه از حضرت صادق عليه السلام دربارهء نزول خداوند به آسمان دنيا پرسش كرد ، حضرت در پاسخ فرمودند : نزول خداوند همچون نزول يك جسم از جسمى به جسمى ديگر نيست تا آنجا كه فرمودند : وَ لكِنَّهُ يَنْزِلُ إِلَى السَّماءِ الدّنيا بغَيرِ مُعاناةٍ وَلا حَركةٍ ، فَيَكُوُن هُوَ كما في السَّماءِ السَّابِقَةِ عَلَى الْعَرش ، كَذلِكَ في سَماءِ الدّنيا ، إِنَّما يَكْشِفُ عَنْ عَظِمتِه ، وَ يُري أَوْلياءَهُ نَفْسَهُ حَيْثُ شاءَ ، و يَكْشِفُ ما شاءَ مِنْ قُدْرَتِه ، وَ مَنْظَرهُ بِالْقُربِ و بِالْبُعْدِ سَواءٌ . « 1 » و باز روايت ديگرى است در كتاب توحيد كه از حضرت على عليه السلام نقل شده است كه فرمودند :
--> ( 1 ) . و اما بدون دگرگونى و حركت به آسمان دنيا تنزل مىيابد ، و همانگونه كه در عرش هفتم است ، همان گونه در آسمان دنياست ، و از عظمت خود پرده برمىگيرد ، و خود را آنگونه كه بخواهد به اوليائش نشان مىدهد ، و قدرتش را هر گونه كه بخواهد آشكار مىسازد . و ديدنش از دور و نزديك يكسان است