حركت و زيبايى و زشتى و جسم ، از آن جهت كه جسم است . در حقيقت مرئى نيستند ، بلكه باعروض نور و رنگ مرئى هستند . سپس احكام برهان لم را شروع مىكنيم . در فصل ديگرى بيان مىكنيم كه لازم است برهان لم شامل سبب و علت وجود باشد . و لازم است كه اين علت ، علت تامه باشد ، نيز لازم است كه اين علت ، علت وجود محمول براى موضوع باشد . نه علت وجود فى نفسه محمول . و بيان مىكنيم كه نتيجه برهان لم ، هر گاه كبراى قياس ديگرى قرار داده شود ، باز برهان لم حاصل مىشود . از اين‌جا روشن مىشود كه در برهان لم سالبه ، وضع علت ناقص كفايت مىكند . نيز روشن مىشود كه سبب در برهان لم بايد حد وسط قرار گيرد . نيز از اين‌جا روشن مىشود كه اگر در برهان ان سببى وجود داشه باشد ، اين سبب حد اكبر خواهد بود . سپس احكام برهان ان را شروع مىكنيم . و در فصلى از اين مقاله بيان مىكنيم همان‌طور كه گفته‌اند ، برهان ان به سه قسم تقسيم مىشود : برهانى كه مقدمات آن سبب ندارند ، برهانى كه حد اكبر آن علت حد اوسط آن است ، و برهانى كه حد اكبر و حد اوسط آن ، هر دو ، معلول علت سومى هستند . و بيان مىكنيم كه جز قسم اول ، دو قسم ديگر در حقيقت برهان نيستند ، و باز بيان مىكنيم كه برهان ان و برهان لم همان‌طور كه در قياس اقترانى جريان دارند در قياس استثنايى نيز جريان دارند . و با نظر به جميع اين مطالب روشن مىشود كه قياس از يكى از دو چيز متلازم و متضاعف به ديگرى ، برهان نيست . نيز روشن مىشود كه قياسى كه حد اكبر آن علت حد اوسط آن باشد ، يا هر دو با هم معلول امر سومى باشند ، البته برهان‌نيست . و بااين‌مطلب مقاله را ، ان شاء اللَّه ، تمام