نياز نيست . مانند : ايجاب وسلب نه باهم صدق مىكنند و نه باهم تكذيب مىشوند ، مانند : هركل بزرگ‌تر از جزء خود است . دوم ، فطريات ، يعنى قضايايى كه قياساتشان باخودشان است ، و آن قضايايى است كه حد وسط خفى آنها به هنگام تصور طرفين آنها از ذهن غايب نيست ، مانند : چهار زوج است . در اين قضيه ، حد وسط عبارت است از انقسام به دو قسم مساوى . سوم ، قضاياى محسوس با حس ظاهر ، مانند : عسل شيرين است ، يا قضاياى محسوس به حس باطن كه وجدانيات ناميده مىشود مانند : ما داراى اراده وعلم وشوق هستيم . چهارم ، حدسيات ، و آن قضايايى كه باحدس تصديق مىشوند مانند : نور ماه از خورشيد است . پنجم ، متواترات ، و آن قضايايى است كه بااخبار گروهى كه عادتاً توافق آنها بر دروغ ممتنع است مورد تصديق واقع مىشوند مانند : مكه موجود است ، ودرغرب كشورى وجود دارد . ششم ، مجربات ، و آن قضايايى است كه با تجربه وتكرر بر حس مورد تصديق واقع مىشوند مانند : فلان شىء مشخص داراى فلان خاصيت است . اين است اقسام شش گانه ضروريات دوم : هر قضيه ضرورى غير اولى به قضيه ضرورى اولى منتهى مىشود ، دليل اين امر آن است كه قضيه‌اى كه در حقيقت ضرورى است ، يعنى به حيثيتى است كه اگر ارتفاع هرتصديق غير آن را فرض كنيم آن تصديق به حال خود باقى خواهد ماند ؛ و اين تصديق دو حالت دارد : يا صرف تصور طرفين براى تصديق آن كفايت مىكند ، يا كفايت نمىكند ، در صورت اول آن تصديق تصديق اولى است و در صورت دوم يا چيز ديگرى از جنس تصديق مورد نياز است و يا چيز ديگرى از غير جنس تصديق