السيد الطباطبائي
58
شيعه در اسلام ( طبع جديد ) ( فارسى )
سادات مرعشى در مازندران سالهاى متمادى سلطنت كردند « 1 » شاه خدا بنده از پادشاهان مغول ، مذهب شيعه را اختيار كرد و اعقاب او از پادشاهان مغول ساليان دراز در ايران سلطنت كردند و از تشيع ترويج مىكردند . همچنين سلاطين آق قويونلو و قره قويونلو كه در تبريز حكومت مىكردند « 2 » و دامنهء حكمرانى شان تا فارس و كرمان كشيده مىشد و همچنين حكومت فاطميين نيز ساليان دراز در مصر برپا بود . البته قدرت مذهبى جماعت با پادشاهان وقت تفاوت مىكرد ؛ چنانكه پس از برچيده شدن بساط فاطميين و روى كار آمدن سلاطين آل ايوب صفحه برگشت و شيعه مصر و شامات ، آزادى مذهبى را به كلى از دست دادند و جمع كثيرى از شيعه از دم شمشير گذشتند . « 3 » و از آن جمله شهيد اول محمدبن محمد مكى ، يكى از نوابغ فقه شيعه در سال 786 هجرى در دمشق به جرم تشيع كشته شد . « 4 » همچنين شيخ اشراق شهاب الدين سهروردى در حلب به جرم فلسفه به قتل رسيد . « 5 » روى هم رفته در اين پنج قرن ، شيعه از جهت جمعيت در افزايش و از جهت قدرت و آزادى مذهبى تابع موافقت و مخالفت سلاطين وقت بودهاند و هرگز در اين مدت ، مذهب تشيع در يكى از كشورهاى اسلامى ، مذهب رسمى اعلام
--> ( 1 ) . تاريخ كامل و ابىالفداء ، ج 3 ( 2 ) . تاريخ حبيب السير ( 3 ) . تاريخ حبيب السير و ابىالفداء و غير آنها ( 4 ) . روضات الجنات و رياض العلماء به نقل ريحانة الادب ، ج 2 ، ص 365 ( 5 ) . روضات و كتاب مجالس و وفيات الاعيان