السيد الطباطبائي

51

شيعه ( مجموعه مذكرات با پروفسور هانرى كربن ) ( فارسى )

مشكل دوم سقوط مرجعيّت اهل بيت عليهم السلام اما مشكل دوم كه از مسئلهء الغاى ولايت دامن‌گير عالم اسلام شد ، از بين رفتن مرجعيت علمى اهل‌بيت ، و تعطيل مدرسهء تعليم و تربيت آنها بود كه به موجب آيات قرآنى و احاديث متواتره ( مانند حديث ثقلين و حديث سفينه و غير آنها ) پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله آنها را سرچشمهء فرهنگ اسلامى و مرجع تربيت و تعليم عمومى قرار داده بود ، در اين قسمت نيز پيش‌بينى شيعه درست بوده است . از يك‌سو ، مصادر امور و خلفاى وقت در عين حال كه در ظاهر از اهل بيت احترام مىكردند ، در باطن امر تا مىتوانستند در تضعيف موقعيت اجتماعى آنها مىكوشيدند 51 و آنها را در هيچ شغل حساسى مداخله نمىدادند 52 و طبعاً يك زندگى بىامتياز و تعيّن ، همرنگ زندگى عامه براى آنها تعيين مىشد ، و پيداست چنين زندگى بىآثار ، با آن‌همه خاطره‌هاى تلخى كه اعراب و صناديد ، با عصبيّت جاهليتى خود از آنها و خاصه اميرالمؤمنين علىبن ابىطالب عليه السلام داشتند ، ضميمهء همديگر شده و دست به هم داده ، چه نتيجهء تلخى مىداد ، و چگونه دوستان را از دور و بر آنها متفرّق نموده و دشمنان را بر آنها چيره مىساخت . و كم‌كم امتياز اهل‌بيت را نيز از دستشان گرفته 53 ، و اين افتخار را به همهء خويشاوندان پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله حتى نسبت به زنان وى توسعه دادند .