السيد الطباطبائي

10

رسائل توحيدى ( فارسى )

رسالهء نخستين درباره وحدت حقّهء وجود و توحيد اطلاقى ذات اقدس إله سخن مىگويد ، و به اثبات مىرساند كه آن ذات پاك از هرگونه تعيّن اسمى و وصفى و تقيّد مفهومى ، منزّه و مبرّا بوده ، مقيّد به هيچ قيدى نيست حتى اطلاق . و آن‌گاه با استشهاد به آيات و روايات متعددى به تأييد اين سخن مىپردازند . مؤلف گران‌قدر در مقاله‌اى كه به رسالهء توحيد ، ضميمه نموده‌اند ، در پى اثبات آن‌اند كه اسلام در امر توحيد ، پيشتاز بوده و گوى سبقت را از همگان ربوده است ، چراكه توحيد اسلام ، كه همان توحيد اطلاقى است ، آخرين درجه توحيد واوج آن مىباشد . سپس ثمرات و نتايج اين ديدگاه در امر تربيت و تزكيه را بيان مىنمايند . در دومين رساله ، سخن از اسم‌ها و اوصاف حضرت حقّ است كه همان تعيّنات آن ذات مقدس مىباشد . مسائل گوناگونى كه مربوط به اسماء الهى است در اين رساله ، طرح و بحث شده است . در رسالهء سوم ، دربارهء افعال الهى و متفرعات آن ، بحث مىشود ، مانند مسئلهء قضاء وقدر ، بداء ، سعادت وشقاوت ، جبر و تفويض ، هدايت و اضلال ، مشيت واراده ، تمحيص واستدراج و امورى ديگر از اين قبيل . و در چهارمين رساله ، سخن درباره موجوداتى است كه واسطه فيض هستند ميان حق تعالى و عالم ماده . اين رساله با اثبات عوالم چهارگانه هستى ( عالم لاهوت ، عالم جبروت ، عالم ملكوت و عالم ناسوت ) ، آغاز مىگردد ، و با بحث پيرامون حجاب‌ها ، قلم ، لوح ، عرش ، كرسى ، آسمان‌ها و زمين ، فرشتگان وشياطين ادامه مىيابد . گفتنى است كه متن كتاب ، بسيار فشرده ، تنظيم شده است ، لذا خوانندهء محترم براى دريافت محتواى آن ، بايد صبور و شكيبا باشد و مطالعه كتاب را با دقت و تأمل