السيد الطباطبائي
639
نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى )
بررسى : 1 - در مقدمه اين كتاب تعهد كرده ام كه چيزى از محتواى ديگر آثار هر دو بزرگوار ، در اين مباحث دخالت ندهم ، بنابراين آن چه در تفسير الميزان فرموده مقامش محترم . 2 - مرحوم مجلسى بر اساس « عصمت انبياء » ، ماجراى اين پيامبر را به ماجراى ابراهيم ( ع ) تشبيه مىكند كه مصداق « ليطمئنّ قلبى » باشد . و مرحوم طباطبائى در اين سخنش ، « استبطاء » را براى معصوم ، جايز مىداند . استبطاء ، يعنى : كُند دانستن يك چيز ، كُند تلقى كردن . كه از خانواده واژ « بطيىء » است در مقابل سريع . و در مواردى شبيه موضوع بحث ما ، يعنى : به نظر سنگين آمدن . با يك توجه مى توان گفت : در آن ماجرا درجه اى بر اطمينان حضرت ابراهيم ( ع ) افزوده شد همانطور كه خودش مى گويد . و درج پيشين نسبت به درج بعدى ، با نوعى استبطاء ، همراه است . اين توجيه منافاتى با عصمت ندارد . اما در اين صورت ميان سخن دو بزرگوار چه فرقى هست ؟ مجلسى مى فرمايد : دوست داشت كه موضوع را بعينه مشاهده كند . بديهى است اين دوست داشتن ، بيهوده نبوده و براى اطمينان بالاتر ، بوده است .