السيد الطباطبائي
611
نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى )
ثانياً : اخبارى كه مى گويند « قابيل در چشم خورشيد عذاب مىشود » از آن جمله همين حديث ، مجعول و ساختگى هستند . اين موضوع را در آينده كه در « كتاب قصص الانبياء » از بحار دربار قص هابيل و قابيل خواهد آمد ، بيان خواهيم كرد . بررسى : منبع حديث كه تفسير منسوب به على بن ابراهيم است ، يك منبع پر از جعليات است كه متاسفانه زمانى از اعتبار زيادى برخوردار بود . اكنون ثابت شده كه از آنِ على بن ابراهيم ( كه شيخ و استاد كلينى است ) نيست و اكثر حديث هاى آن روايات ابوالجارود نبيانگذار فرقه جاروديه است كه بر سرتاسر قرآن از زبان امام باقر ( ع ) و امام صادق ( ع ) تفسير نوشته بود كه همگى ساختگى بوده است . علاوه بر منبع ، در سندش نيز عمروبن شمّر است كه در حديث هاى جابر جعفى دستكارى مى كرده . دانشمندان علم رجال ، او را شخصى مردود و جاعل مى دانند « 1 » . و حديث مورد بحث ما نيز از جمله حديث هائى است كه او از جابر نقل مىكند . آيه نيز دربار بت پرستان است ، بدبخت قابيل هر چه بود ، بت پرست نبود . و پيام آيه نيز هيچ مناسبتى با پيام اين حديث جعلى ندارد ، مى فرمايد : « لَهُ دَعْوَةُ الْحَقِّ وَ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ لا يَسْتَجِيبُونَ لَهُمْ بِشَيْءٍ إِلَّا كَباسِطِ كَفَّيْهِ إِلَى الْماءِ لِيَبْلُغَ فاهُ وَ ما هُوَ بِبالِغِهِ وَ ما دُعاءُ الْكافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلالٍ « 2 » » .
--> ( 1 ) - رجوع كنيد : « جامع الروّات اردبيلى » ذيل همين عنوان . ( 2 ) - آيه 14 سوره رعد .