ترجمه سخن علامه مجلسى ( ره ) : فرمايش امام ( ع ) : « لَيْسَ عَنِ الدَّهْرِ قِدَمُه » يعنى قديم بودن او قِدم زمانى نيست كه مثلًا زمانمندِ هميشگى باشد . ترجمه سخن علامه طباطبائى ( ره ) : اين جمله از سخن امام ( ع ) از « جوامع الكلم » است و موارد فراوان از خطبه ها و حديث ها كه دلالت مى كنند كه خداوند متعال بر همه چيز تقدم دارد و بر همه چيز تأخر دارد ، به وسيله همين تك جمله تفسير مى شوند . و نيز دلالت مى كنند بر اين كه خداوند به همه چيز احاطه دارد . و همچنين دلالت مى كنند كه در ازليت ذات او ، هيچ قديم ديگر به همراه او نيست . و الّا آن همراه ، خدائى مىشود مثل او . و خداوند متعالى تر از آن است كه مثلى داشته باشد . و او ازلى و ابدى است و هم اين ها بدون آن كه بر « زمانى غير متناهى » تطبيق شود . و الّا زمانمند مىشود . پس او بر جميع ( كل كائنات يك جا ) احاطه دارد همانطور كه بر هر جزء آن ، احاطه دارد . و اگر فرض شود يك چيزى « قديم زمانى » باشد مانند خود زمان ، خداوند قبل از آن ( خود زمان ) بوده و مقدم بر آن بوده است همانطور كه به اجزاء زمان ، مقدم است . پس تأمّل كن ، وبينا باش در موارد زيادى كه اين مسئله ( بر ذهن ) تو حمله مىكند . - يا : در ذهنت تكرار مىشود . بررسى : 1 - فرمايش علامه طباطبائى ، سخنى است بس ارجمند كه محتواى يك رساله را در چند سطر جاى داده است . 2 - كلام هر دو بزرگوار در يك جهت است اما آن چه علامه طباطبائى آورده يك مطلب مهم را به ما ياد مىدهد به شرح زير : اصطلاح « قِدم زمانى » را كه برخى ها به كار مى برند ، به خوبى توضيح داده است . مى گويد : اين كه گفته مىشود مخلوق قديم زمانى است يعنى تا زمان بوده مخلوق هم بوده .