السيد الطباطبائي
38
نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى )
برهان : اين لفظ توسط اولين ترجمه كنندگان ارسطوئيات ، از قرآن برداشته شده و كاملًا غير منصفانه بر استدلال هاى ارسطوئى به كار رفته است در حالى كه قرآن هرگز و به هيچوجه استدلال بر اساس انتزاعات ذهنى ندارد . اين لفظ در قرآن در هشت مورد به كار رفته است : 1 - سور نساء آيه 174 : يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَكُمْ بُرْهانٌ مِنْ رَبِّكُمْ . در اين آيه خود قرآن برهان ناميده شده . 2 - سوره يوسف آيه 24 : وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِها لَوْ لا أَنْ رَأى بُرْهانَ رَبِّهِ . 3 - سوره مومنون آيه 117 : وَ مَنْ يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ لا بُرْهانَ لَهُ بِهِ فَإِنَّما حِسابُهُ عِنْدَ رَبِّهِ . اتفاقاً منشاء برهان هاى مبتنى بر انتزاعات از همان يونان برخاسته كه همگى حتى افلاطون شان و ارسطوشان بت پرست بوده اند . تعجب نكنيد در كتاب كوچك « جامعه شناسى كاربرد تك واژه الرّحمن در انهدام توتميسم عرب » اين موضوع را به طور مشروح شرح داده ام . 4 - سوره بقره آيه 111 : تِلْكَ أَمانِيُّهُمْ قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ . مگر مردم بت پرست كه مخاطب اين آيه بودند با انتزاعات ذهنى ارسطوئيان آشنا بودند كه قرآن از آنان برهان مى طلبد ؟ آيا قرآن آنان را به « سالبه بانتفاء موضوع » دعوت مىكند ؟ ! و همين طور در سه آيه بعدى : 5 - سوره انبياء آيه 24 : أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ آلِهَةً قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ . 6 - سوره نمل آيه 64 : أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ . 7 - سوره قصص آيه 75 : وَ نَزَعْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً فَقُلْنا هاتُوا بُرْهانَكُمْ . 8 - سوره قصص آيه 32 : فَذانِكَ بُرْهانانِ مِنْ رَبِّكَ إِلى فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِ .