السيد الطباطبائي
323
نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى )
وسيله آن حراست مىكند خدا آنان را از كيد شيطان و و سواسش ، و تقويت و موفّق مىكند و آنان را مدد مىكند بر انگيزه هاى راستين « 1 » . سپس ( پس از آفريدن روح القدس ) ، روح الامين را كه آورند وحى بر انبياء است ، آفريد و گفت به آن دو ، دو تا سايه باشيد و بر پيامبران من و حجج و گواهان من سايه بگستريد . پس شدند دوتا ساى سايه دار همانطور كه خدا فرمان داده بود ، خداوند يارى مىكند به وسيله آن دو روح ، آنان را و به دست آن دو روح آنان را نصرت مىدهد و حراست مىكند . و بر اين اساس گفته اند كه سلطان عادل ، سايه خدا است در زمينش براى بندگانش ، كه مظلوم به او پناه مى برد ، و خائف مضطرب در پناه او امنيت مى يابد ، و راه ها به وسيله او امن مى شوند ، و به وسيل او ضعيف حقش را از قوى مى گيرد . و چنين كسى سلطان خدا و حجت او است كه زمين از وجود حجت خالى نخواهد بود تا قيام قيامت . ترجمه سخن علامه مجلسى ( ره ) : فرمايش امام ( ع ) « ليس شيئ غيره » يعنى هيچ چيزى غير از خدا اين چنين نيست . يا بگوئيم كه : يعنى خداوند اين چنين بود در آن حين كه چيزى غير از او وجود نداشت . و محتمل است جمله را به ما بعدش وصل كرده و چنين معنى كنيم : غير از خداوند هيچ چيزى چنين نيست كه نور باشد بدون ظلمت ، و صدق باشد بدون كذب و . . . سخن امام ( ع ) كه فرمود : « كُونَا ظِلَّيْن » ، احتمال دارد اشاره باشد به آفرينش ارواح انس و جن . و احتمال دارد اشاره باشد به آفرينش ارواح فرشتگان و انسان ها .
--> ( 1 ) - همه اين فقرات از سخن صدوق ، پيام حديث ها هستند كه در مباحث پيشين به آن ها اشاره شد . دربار روح القدس ، كافى ج 1 ص 271 باب « فيه ذكر الارواح التى فى الائمة - ع - » و دربار تسديد : كافى ، همان ، ص 274 باب « الروح التى يسدّد الله بها الائمّة - ع - » .